Czy muszę pójść na emeryturę?

Niedługo osiągnę wiek emerytalny. Czy pracodawca może kazać mi iść na emeryturę, wymawiając umowę o pracę? Czy też sama mogę zadecydować, kiedy odejść? – pyta Grażyna z Kielc.

Przejście na emeryturę jest prawem, a nie obowiązkiem pracownika. Zatem to Pani, a nie pracodawca, decyduje o tym, czy wraz z osiągnięciem wieku emerytalnego zechce odejść z pracy.

Reklama

Jeśli zamierza Pani nadal być aktywna zawodowo, to warto pamiętać, że nie będzie Pani objęta szczególną ochroną przed zwolnieniem, a jedynie tymi przepisami ochronnymi, które dotyczą ogółu pracowników (np. nie wolno wymówić angażu w czasie trwania zwolnienia lekarskiego czy pracownikowi na urlopie wypoczynkowym).

Zdarza się jednak, że pracodawca zwalnia emeryta. Obecnie coraz częściej przyjmuje się, że takie postępowanie jest naganne. Wprawdzie orzecznictwo sądowe w tym zakresie bywało różne, jednak w ostatnich latach raczej chroni zatrudnionych.

Sąd Najwyższy w uchwale z 21 stycznia 2009 r. (sygn. akt II PZP 13/08) orzekł, że osiągnięcie wieku emerytalnego i nabycie prawa do emerytury nie może stanowić wyłącznej przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę. Nie oznacza to, że umowy w ogóle nie można wypowiedzieć. Jednak muszą zaistnieć jeszcze inne przyczyny uzasadniające wymówienie, np. kiepska sytuacja finansowa zakładu pracy.

Zwalnianie pracowników na emeryturach jest również możliwe, gdy dochodzi do zwolnień grupowych. Orzekał o tym Sąd Najwyższy w wyroku z 3 grudnia 2003 r. (I PK 80/03), który przyjął, że spełnienie przez pracownika warunków nabycia prawa do emerytury jest społecznie usprawiedliwioną przesłanką jego wyboru do zwolnienia z pracy w ramach racjonalizacji zatrudnienia.

Także pracownik w wieku przedemerytalnym może stracić pracę także wówczas, gdy np. istnieją powody do zwolnienia go w trybie dyscyplinarnym, w razie upadłości lub likwidacji jego pracodawcy albo w sytuacji, gdy nabył prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Proszę pamiętać, że przepisy przewidują też szczególny okres ochronny dla pracowników, którym brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego. W tym czasie pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę na czas nieokreślony oraz określony.

Jeśli jednak dany pracownik ma umowę terminową, która kończy się np. na rok przed uzyskaniem uprawnienia do emerytury, to pracodawca ma prawo ją wypowiedzieć na takich samych zasadach, jak pracownikom nie będącym w wieku dającym uprawnienie do ochrony przedemerytalnej. Potwierdza to orzecznictwo sądowe (np. wyrok Sądu Najwyższego z 27 lipca 2011 r., II PK 20/11).

Nasz ekspert mecenas Janusz Górski

Artykuł pochodzi z kategorii: Emerytura

Życie na gorąco

Zobacz również

  • Kobiety będą mogły przejść na emeryturę w wieku 60, mężczyźni – 65 lat. To powrót do zasad sprzed 2013 roku. Wówczas Sejm zdecydował, że wiek emerytalny ma być systematycznie podwyższany –... więcej