Kto może przejść na wcześniejszą emeryturę

Są osoby, które nie chcą pracować aż do osiągnięcia wieku emerytalnego. Kto ma ten przywilej? O tym decyduje najczęściej zawód, ale też wiek i staż. Oto szczegóły!

Nadal można uzyskać wcześniejsze świadczenia z ZUS. Najpopularniejsze z nich to: emerytury pomostowe, świadczenia przedemerytalne oraz świadczenia kompensacyjne dla nauczycieli, które mogą być pobierane do osiągnięcia wieku emerytalnego.

Reklama

Są też emerytury częściowe, które można pobierać nawet po osiągnięciu wieku emerytalnego. Wyjaśnimy więc, jakie warunki trzeba spełnić, by otrzymywać pieniądze z ZUS.

1. Emerytura pomostowa

Taką emeryturę może otrzymać osoba, która wykonywała pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, czyli stale narażała swoje zdrowie.

Jakie to prace? Np. rybaków, pilotów, maszynistów, kierowców autobusów, ratowników medycznych, niektórych wychowawców.

Wykaz takich zawodów znajduje się np. na stronie ZUS-u (www.zus.pl) albo ministerstwa pracy: www.mpips.gov.pl

Warunki do spełnienia

O pomostówki mogą się ubiegać osoby urodzone po 31 grudnia 1948 roku, które spełnią też dodatkowe warunki, czyli:

■ ukończyły co najmniej 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni);

■ mają okres składkowy i nieskładkowy co najmniej 20 lat (panie) i 25 lat (mężczyźni);

■ udowodniły minimum 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach albo pracy o szczególnym charakterze i wykonywały ją przed 1 stycznia 1999 r. (oraz przynajmniej jeden dzień po 31 grudnia 2008 roku);

■ Konieczne jest też rozwiązanie umowy o pracę przed złożeniem wniosku do ZUS.

Ale są wyjątki!

Do emerytury pomostowej może być uprawniona też osoba młodsza niż 55 lat (kobieta) lub 60 lat (mężczyzna), ale ta możliwość jest zastrzeżona tylko dla niektórych zawodów (np. pracowników lotnictwa, hutników, maszynistów pojazdów trakcyjnych).

Kwota pomostówki

Zależy od kapitału początkowego i opłacanych składek, ale nie może być niższa niż najniższa emerytura „zwykła”, która obecnie wynosi 882,56 zł.

Ważne dla dorabiających!

Osoby pobierające pomostówkę i dorabiające, muszą liczyć się z tym, że dodatkowe zarobki mogą wpłynąć na emeryturę. Jeśli dorobią więcej niż 2927,10 zł brutto, spowoduje to zmniejszenie pomostówki, a jeśli więcej niż 5436 zł – jej zawieszenie.

Nie dotyczy to prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze – wtedy taki dodatkowy zarobek zawsze spowoduje zawieszenie pomostówki (bez względu na zarobioną kwotę).

2. Częściowa emerytura

Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r. mogą starać się również o tak zwaną emeryturę częściową. Co ważne – aby ją uzyskać, nie trzeba rozwiązywać dotychczasowej umowy o pracę.

Warunki do spełnienia:

■ ukończony odpowiedni wiek, czyli 62 lata dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn;

■ udowodnienie okresu składkowego i nieskładkowego – 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn.

Kwota emerytury częściowej

Wynosi 50 proc. kwoty emerytury obliczonej dla danej osoby według nowych zasad, czyli z uwzględnieniem jej kapitału początkowego i składek.

Ale uwaga! Emerytura częściowa może być niższa niż 882,56 zł –ZUS nie podwyższa jej do kwoty emerytury najniższej.

Ważne dla dorabiających!

Na emeryturze częściowej można dorabiać, ile się chce, bez konsekwencji zmniejszenia czy zawieszenia tego świadczenia. Ale uwaga! Warto pamiętać, że pobrane kwoty emerytury częś ciowej pomniejszają podstawę obliczenia pełnej emerytury. Wcześniej pobierana zmniejszy więc emeryturę w przyszłości!

3. Świadczenie kompensacyjne

Starać się o nie mogą nauczyciele, wychowawcy i pracownicy pedagogiczni zatrudnieni m.in. w przedszkolach, szkołach publicznych i niepublicznych. Jeżeli jednak między pracą nauczycielską a złożeniem wniosku dana osoba wykonywała inny zawód – ZUS odmówi wypłaty tego świadczenia.

Warunki do spełnienia

■ Trzeba osiągnąć odpowiedni wiek – do końca 2016 r. wynosi on 55 lat dla kobiet i 56 dla mężczyzn. Ale w kolejnych latach będzie stopniowo wzrastał – aż do poziomu 59 lat (kobieta) i 64 lat (mężczyzna) w 2031 r.

■ Konieczny jest też co najmniej 30-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym co najmniej 20 lat pracy nauczycielskiej w wymiarze minimum 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć.

Ale uwaga! Do okresu pracy nauczycielskiej nie wlicza się: okresów pobierania zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego, urlopu dla poratowania zdrowia, urlopu wychowawczego, okresów służby wojskowej.

■ Osoba starająca się o to świadczenie musi rozwiązać na swój wniosek umowę o pracę.

Kwota świadczenia

Jest ustalana indywidualnie dla każdego nauczyciela i zależy od jego kapitału początkowego oraz składek emerytalnych.

Ważne dla dorabiających!

Nauczyciel pobierający świadczenie kompensacyjne może dorobić, ale nie w szkole, czy przedszkolu.

Trzeba pamiętać też, że jeśli dodatkowe zarobki przekroczą 2927,10 zł brutto, to świadczenie kompensacyjne będzie zmniejszone, a jeśli przekroczą 5436 zł – będzie zawieszone.

4. Świadczenie przedemerytalne

Mogą się o nie starać osoby, które straciły pracę z winy pracodawcy, np. z powodu likwidacji stanowiska, a także renciści, którzy stracili prawo do renty oraz przedsiębiorcy, którzy ogłosili upadłość.

Warunki do spełnienia

■ Część warunków jest obowiązkowa dla wszystkich, np.: przez okres co najmniej 6 miesięcy (180 dni) trzeba pobierać zasiłek dla bezrobotnych i nadal być zarejestrowanym w urzędzie pracy. W tym czasie nie można odmówić przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia.

■ Bezrobotny musi mieć też odpowiedni wiek i staż – szczegóły warto sprawdzić w ZUS.

Kwota świadczenia

Wynosi 1029,86 zł brutto. Od tej zasady jest wyjątek: osoby, którym przyznano świadczenie przedemerytalne w związku z utratą renty, dostaną świadczenie nie wyższe niż ostatnia renta.

Ważne dla dorabiających

Na świadczeniu przedemerytalnym można dorabiać, ale jeśli zarobki przekroczą 975 zł brutto miesięcznie (lub 11700 zł rocznie), to ZUS zmniejszy świadczenie, a jeśli przekroczą 2729,90 zł miesięcznie – zawiesi świadczenie.

Opracowała: Marta Jaworska

Sezonowa praca za granicą: 4 ważne porady

Coraz więcej pań po 45. i 50. roku życia, które straciły pracę, rozważa zatrudnienie się za granicą. Jest dla nich sporo ofert pracy w charakterze opiekunek, zwłaszcza osób starszych.

Przeglądając anonse, trzeba koniecznie pamiętać o następujących zasadach:

• można rozważać tylko oferty z certyfikowanych agencji pracy;

• należy już z Polski wyjechać z podpisaną umową (jeśli ktoś obiecuje, że „wszystko będzie załatwione za granicą”, lepiej zrezygnować; nie wolno też oddawać swoich dokumentów);

• warto zadbać o podszkolenie języka przed wyjazdem – wiele firm organizujących taką pracę, zapewnia dla swoich opiekunek bezpłatne kursy języka od podstaw i doszkalające;

• należy sprawdzić, czy umowa gwarantuje zakwaterowanie (w przypadku wyjazdu z profesjonalną agencją pracy – nocleg i wyżywienie masz zapewnione).

Procedura w ZUS

■ Po pierwsze: złóż wniosek w ZUS. Można użyć gotowych druków z ZUS-u. Formularze można dostać w każdym oddziale lub wydrukować je z internetu. Wniosek składa się osobiście, wysyła pocztą lub przez internet.

■ Do wniosku dołącz załączniki, m.in. dokumenty od pracodawców potwierdzające staż, zarobki i rodzaj pracy.

■ ZUS przyśle decyzję w ciągu miesiąca od daty złożenia wniosku wraz z kompletem potrzebnych dokumentów. Ale uwaga! Jeśli dokumentacja jest niekompletna lub wniosek zawiera błędy (np. jest niepodpisany), ZUS poprosi o uzupełnienie. Wtedy termin na rozpatrzenie wniosku może się wydłużyć.

■ Jeśli nie zgadzasz się z decyzją, masz tylko miesiąc na złożenie odwołania. Potem decyzja staje się prawomocna.

Artykuł pochodzi z kategorii: Emerytura

Naj

Zobacz również