Sprawdzamy, komu ZUS przyzna rentę

Takie świadczenie jest okresowe albo bezterminowe. Jednak aby je otrzymać, trzeba spełnić kilka wymogów, zwłaszcza mieć określony staż pracy. Nasi specjaliści wyjaśniają, kiedy ZUS ustali prawo do renty.

Około miliona Polaków jest na rencie z tytułu niezdolności do pracy. Obecnie renta może być przyznana osobie, która spełni łącznie 3 warunki.

Reklama

Po pierwsze: musi zostać uznana za niezdolną do pracy i mieć w tej sprawie orzeczenie lekarza orzecznika ZUS.

Po drugie: musi posiadać wymagany staż ubezpieczeniowy, którego długość zależy od wieku osoby starającej się o rentę (podajemy go w tabelce poniżej).

Po trzecie: niezdolność do pracy musi powstać w okresie składkowym, np. podczas pracy na etacie albo w okresie nieskładkowym (np. gdy chorujemy i pobieramy zasiłek chorobowy) albo maksymalnie 18 miesięcy po tych okresach.

Ale uwaga! Ten trzeci warunek może być pominięty przez ZUS, jeśli dana osoba jest całkowicie niezdolna do pracy i ma długi staż (20 lat pracy panie, 25 lat panowie).

Co to jest niezdolność do pracy? To takie naruszenie sprawności organizmu (po wypadku lub z powodu choroby), które nie daje szansy na odzyskanie zdolności do podjęcia pracy przez jakiś okres albo do końca życia.

Niezdolność do pracy może być całkowita lub częściowa. Osoba całkowicie niezdolna do pracy to osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, zaś osoba częściowo niezdolna do pracy utraciła w znacznym stopniu zdolność do pracy zarobkowej zgodnej z jej kwalifikacjami.

Tyle definicje. A jak te suche formułki przekładają się na życie? Oto odpowiedzi ekspertów na pytania naszych czytelników.

Pani Anna z Radomia pyta, czy ma szansę na rentę, jeśli brakuje jej wymaganego stażu.

Są wyjątkowe sytuacje, kiedy można dostać rentę bez wymaganego stażu. ZUS ją przyzna, jeśli niezdolność do pracy danej osoby powstanie w wyniku wypadku w pracy. Podobnie będzie, gdy ktoś zachoruje na chorobę zawodową – ZUS też nie będzie wymagał minimalnego stażu ubezpieczeniowego.

P. Ewa z Żor poważnie zachorowała w czasie, gdy pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Czy może starać się o rentę?

Tak, ponieważ podczas pobierania zasiłku dla bezrobotnych opłacane są składki emerytalno-rentowe. Jeśli więc pani Ewa stała się niezdolna do pracy w czasie, gdy była na zasiłku – i jeśli oczywiście posiada odpowiedni staż pracy (zależny od wieku) – może składać wniosek o rentę.

P. Teresa z Nysy pyta, czy są określone reguły, na jaki okres ZUS przyznaje rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Tak, są co do tego określone zasady i przepisy opublikowane przez ZUS na stronie internetowej. Lekarze orzecznicy muszą się do nich stosować, gdy orzekają o przyznaniu renty. Proszę jednak pamiętać o tym, że osoba pobierająca rentę okresową może zawsze wystąpić o jej przedłużenie. Zresztą ZUS zawiadamia o takiej możliwości. Wysyła pismo w tej sprawie do rencisty na 3 miesiące przed upływem terminu, na jaki została mu przyznana renta.

P. Jan z Elbląga pyta, ile czasu maksymalnie można pobierać rentę okresową?

Orzeczenie o czasowej niezdolności do pracy można uzyskać na maksimum 5 lat. Tylko w wyjątkowych sytuacjach lekarz orzecznik może przyznać orzeczenie o niezdolności do pracy na stałe. Jest to możliwe wówczas, gdy stan zdrowia pacjenta – według aktualnej wiedzy medycznej – nie rokuje poprawy, ani też nie istnieje możliwość przekwalifikowania tej osoby (to znaczy, że nie jest ona zdolna do pracy nawet po zmianie zawodu).

P. Zofia po wypadku stała się niezdolna do wykonywania swojego zawodu. Pyta, czy ZUS kieruje na kursy, gdzie można zdobyć nowe kwalifikacje.

ZUS nie kieruje na kursy, ale może przyznać rentę szkoleniową. P. Zofia będzie mogła się przekwalifikować i zdobyć nowy zawód, jeśli lekarz orzecznik ZUS wyda jej takie orzeczenie. Na jego podstawie będzie mogła pobierać rentę szkoleniową.

Ta renta jest wypłacana przez czas konieczny do nauki nowego zawodu – zazwyczaj przez 6 miesięcy, ale może być on przedłużony do 30 miesięcy. Za organizację szkolenia w nowym zawodzie odpowiada starostwo. Tam powinna zgłosić się pani Zofia z orzeczeniem. Ale uwaga! ZUS przerwie wypłatę renty szkoleniowej, jeśli skierowana osoba nie będzie regularnie uczęszczała na szkolenie lub podejmie w tym czasie pracę.

– Gdy składałam wniosek o rentę, dowiedziałam się, że jest możliwość otrzymania skierowania na bezpłatną rehabilitację – mówi p. Bożena z Kalisza. Jak to załatwić?

To lekarz orzecznik może proponować bezpłatny turnus rehabilitacyjny w sanatorium lub zabiegi rehabilitacyjne. Można uzyskać skierowanie, o ile rehabilitacja daje szansę na odzyskanie zdolności do pracy. Wniosek można też złożyć samodzielnie. Jednak na takie turnusy mogą być kierowane tylko osoby cierpiące na niektóre choroby, np.: nowotwory piersi, psychosomatyczne, układu ruchu, układu krążenia i oddechowego. –

Mam rentę przyznaną na dwa lata – pisze w liście do redakcji p. Nina z Siedlec. Pieniądze nie wystarczają na życie. Ile mogę dorobić, żeby nie stracić renty?

Może Pani dorobić do 2698,50 zł brutto miesięcznie bez obawy utraty renty (ta stawka obowiązuje od 1 września br. i stanowi 70% przeciętnej pensji). Jeśli zarobi Pani więcej, ZUS zmniejszy rentę o kwotę przekroczenia limitu. Dopiero gdyby zarobiła Pani powyżej 5011,40 zł brutto miesięcznie (130% przeciętnego wynagrodzenia), ZUS zawiesi wypłatę renty. Te limity zmieniają się co kwartał i dotyczą umów, od których opłacane są składki, czyli od etatu i zlecenia. Nie dotyczą więc umów o dzieło, bo są one bezskładkowe.

W imieniu czytelników rozmawiała: Marta Jaworska

Wysokość renty: minimalne stawki i waloryzacja

Kwota renty zależy od osiąganych zarobków. Dlatego im więcej zarabia osoba starająca się o to świadczenie, tym wyższą wypłatę uzyska z ZUS-u.

1. Zasada liczenia renty z tytułu niezdolności do pracy. Obliczając rentę, ZUS bierze pod uwagę nasze średnie roczne zarobki. Uwzględnia też okresy nieskładkowe. Przypominamy! Okresy nieskładkowe to te, gdy jesteśmy nadal ubezpieczeni w ZUS, ale nie pracujemy, bo pobieramy zasiłek chorobowy, macierzyński lub jesteśmy na świadczeniu rehabilitacyjnym. Nieskładkowy jest też okres ukończonych studiów wyższych. Okres składkowy to czas, kiedy pracujemy i płacimy składki do ZUS, np. jesteśmy na etacie albo prowadzimy własną działalność gospodarczą.

2. Minimalne wysokości rent. W przepisach zawsze są określane minimalne stawki rent z tytułu niezdolności do pracy. Aktualne kwoty to: 880,45 zł brutto najniższa emerytura i renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy; 675,13 zł brutto – najniższa renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy; 1056,54 zł brutto – najniższa renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową; 810,16 zł brutto – najniższa renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową.

3. Waloryzacja. Renty wypłacane przez ZUS są co roku waloryzowane w marcu (podobnie jak emerytury). Zazwyczaj waloryzacja jest procentowa, czyli kwotę renty mnoży się przez wskaźnik waloryzacji. O zasadach waloryzacji decyduje Sejm, więc posłowie mogą ustalić też inne zasady podwyżek. Jednak nigdy renty nie mogą zostać obniżone w wyniku waloryzacji.

Gdzie szukać informacji

Jeżeli mamy pytania dotyczące rent, należy wszystko wyjaśniać w ZUS. Można się z nim kontaktować na różne sposoby: telefonicznie pod numerem ogólnopolskiego Centrum Obsługi Telefonicznej (tel. 22-560 16 00) lub za pomocą czatu lub Skype´a (zus_centrum_obslugi_tel) lub za pośrednictwem strony ZUS (pue.zus.pl – dla zarejestrowanych użytkowników) lub osobiście w dowolnej placówce Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Artykuł pochodzi z kategorii: Emerytura

Tekst pochodzi z magazynu

Tina
Więcej na temat:

Zobacz również

  • Wojciech Szeląg – specjalista od ekonomii i dziennikarz Polsat News – w przystępny sposób wyjaśnia, co zmieni się od 2017 roku w naszych emeryturach. I dlaczego na tym stracimy. więcej