Co zrobić, żeby mieszkanie zostało w rodzinie

Gdy mieszkanie jest własnościowe, bliscy je dziedziczą. Ale gdy do nas nie należy, też rodzina może w nim mieszkać. Co zrobić, by go nie stracić po śmierci najemcy? Przeczytaj!

Wielu z nas zadaje sobie pytanie, co się stanie z mieszkaniem, gdy nas już zabraknie... Ten problem nas nurtuje zwłaszcza, gdy mieszkanie nie jest własnościowe, bo należy do gminy, spółdzielni mieszkaniowej albo jest tzw. zakładowe.

Reklama

Jednak także takie mieszkania – lokatorskie i komunalne – też mogą pozostać w rodzinie zmarłego głównego najemcy. Trzeba jednak wiedzieć, kto może się starać o najem oraz jakie kroki należy podjąć, by były skuteczne.

Wyjaśniamy więc procedurę ubiegania się o najem mieszkania komunalnego, spółdzielczego lokatorskiego i pracowniczego po zmarłym z rodziny. Warto przecież zawalczyć o to, w co bliska nam osoba włożyła dużo pieniędzy i serca!

Mieszkanie komunalne

Czy bliscy mogą nadal mieszkać w nim, gdy umrze główny najemca? Powinni się o to ubiegać! Kto ma prawo starać się o najem Przepisy wprawdzie nie pozwalają na dziedziczenie mieszkania komunalnego (bo jest ono własnością gminy), jednak niektóre osoby z rodziny zmarłego głównego najemcy mogą starać się o podpisanie z gminą umowy najmu na siebie.

Są to: wdowa (wdowiec); dzieci zmarłego i ich małżonkowie; konkubina zmarłego (konkubent); inne osoby, wobec których zmarły najemca miał obowiązek alimentacyjny (np. wnuki, jeśli zmarły dziadek płacił na nie alimenty).

Trzeba powiadomić urząd gminy o śmierci najemcy oraz złożyć wymagane dokumenty i wniosek o najem.

Konieczne warunki

By wymienione osoby uzyskały prawo najmu, muszą zamieszkiwać z najemcą do dnia jego śmierci. Chodzi o faktyczne przebywanie w tym mieszkaniu, nie tylko o meldunek! Gmina to sprawdzi! Przeprowadzi wywiad środowiskowy (pracownik gminy wypyta sąsiadów, czy osoba starająca się o najem mieszkała z najemcą do jego śmierci).

Jeśli gmina się nie zgodzi

Gdyby gmina nie zezwoliła ci na dal sze zamieszkiwanie w lokalu komunalnym, mimo że jesteś uprawniona, możesz skierować do sądu pozew o ustalenie prawa do naj mu po zmarłym (opłata sądowa 200 zł). Jeśli nie stać cię na opłatę, możesz złożyć razem z pozwem wniosek o zwolnienie od kosztów.

Zwrot nakładów

Gdyby nie udało się zatrzymać mieszkania, warto walczyć o zwrot nakładów poniesionych na remonty! Należy złożyć wniosek w tej sprawie do gminy (opisać, co zostało zrobione i kiedy oraz dołączyć rachunki). Jeżeli gmina nie zwróci pieniędzy, pozostaje odzyskanie ich na drodze sądowej. Art. 691 (prawo najmu) i 498 k.c. (zwrot nakładów), DzU 16/64, poz. 93.

Mieszkanie pracownicze

Kiedyś niektóre przedsiębiorstwa dawały swoim pracownikom tzw. mieszkania pracownicze (zakładowe). Był to najem, a nie własność. Prawa rodziny pracownika do takiego mieszkania regulują różne przepisy.

Oto przykłady. Mieszkania kolejowe: prawo do nabycia mieszkania należącego do PKP mają osoby, które zajmują lokal na podsta wie umowy najmu. Po śmierci na jemcy w mieszkaniu mogą zamieszkiwać i starać się o wykup: – małżonek tego pracownika; – jego dzieci; – rodzice i rodzeństwo; – osoba, która pozostawała we wspólnym pożyciu z najemcą, czyli konkubina, konkubent. Art. 42.1 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP (DzU 84/00, poz. 948 ze zm.). Mieszkania od Lasów Państwowych

Pracownicy oraz byli pracowni- cy mający co najmniej 3-letni okres zatrudnienia w Lasach Państwowych, mają pierwszeństwo nabycia lokali. To prawo należy się też bliskim zmarłego pracownika, którzy razem z nim mieszkali: małżonkowi, dzieciom oraz jego rodzicom. Art. 40a.1. ust. 4 ustawy o lasach (DzU nr 101/1991, poz. 444 ze zm.).

Zawsze warto wykupić mieszkanie

Umowa kupna lokalu zawsze musi być zawarta w formie aktu notarialnego. Jeśli mieszkanie jest komunalne, to warunki wykupu ustala każda gmina samodzielnie w uchwałach, decyduje też o wysokości bonifikaty.

Przy podpisywaniu umowy musi być obecny przedstawiciel gminy mający upoważnienie prezydenta miasta.

Gdy mieszkanie jest spółdzielcze lokatorskie, to formalności załatwiamy z zarządem spółdzielni. Jego przedstawiciel musi być obecny w kancelarii notarialnej.

Jeżeli lokal jest pracowniczy, to zasady wykupu i bonifikaty regulują różne ustawy (np. ustawa o lasach przewiduje obniżkę ceny o 4 proc. za każdy rok zatrudnienia w Lasach Państwowych).

Mieszkanie spółdzielc ze lokatorskie

Mieszkania spółdzielczego lokatorskiego nie można nabyć w spadku po zmarłym lokatorze! Jest ono bowiem własnością spółdzielni mieszkaniowej. Ale niektóre osoby mogą nadal w nim mieszkać.

Kto jest uprawniony?

Do dalszego zamieszkiwania mają prawo w pierwszej kolejności: małżonek zmarłego lokatora; jego dzieci; inne osoby bliskie (tylko jeśli lokator był bezdzietny i stanu wolnego).

Z chwilą śmierci jednego z małżonków prawo do mieszkania lokatorskiego przypada drugiemu. Jeśli nie jest on członkiem spółdzielni, to by zachować mieszkanie, powinien w terminie jednego roku od dnia śmierci małżonka złożyć w spółdzielni deklarację człon kowską.

Jeśli tego nie zrobi, spółdzielnia powinna wyznaczyć mu dodatkowy termin – 6 miesięcy.

Gdy jest kilku chętnych

Co w sytuacji, gdy i żona, i dzieci chcą przejąć mieszkanie loka torskie po mężu i ojcu? Sąd zdecyduje, kto uzyska to prawo!

Ale jeśli nikt z zainteresowanych nie założy sprawy w sądzie – mimo że spółdzielnia wyznaczy na to ter- min – spółdzielnia o tym zdecyduje!

Wkład mieszkaniowy

Każdy lokator, gdy dostawał najem na mieszkanie lokatorskie, musiał wpłacić tzw. wkład mieszkaniowy. Co z tymi pieniędzmi po jego śmierci? Wkład mieszkaniowy podlega dziedziczeniu! Jednak żeby spółdzielnia zwróciła pieniądze, trzeba mieć postanowienie sądu o nabyciu spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia od notariusza.

Podst.: art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 2 i 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (DzU nr 4/2001, poz. 27 ze zmianami).

Artykuł pochodzi z kategorii: Mieszkanie

Naj
Więcej na temat:

Zobacz również

  • Od dawna mówi się o tym, że tak zwane użytkowanie wieczyste to przeżytek, bo nie jest to ani własność, ani dzierżawa. Nowe przepisy mają ułatwić „przekształcenie” gruntu pod domami we własność... więcej