Założenia rządowego programu mieszkanie plus

To zupełnie nowy projekt, skierowany do wszystkich, którzy marzą o własnym M, ale ich na nie nie stać. Przedstawiamy szczegóły.

Zdjęcie

Do końca roku ma powstać spis gruntów państwowych, na których będą powstawać bloki w ramach programu Mieszkanie Plus. /123/RF PICSEL
Do końca roku ma powstać spis gruntów państwowych, na których będą powstawać bloki w ramach programu Mieszkanie Plus.
/123/RF PICSEL

Szacuje się, że blisko 40 procent Polaków nie może liczyć na własne M. Nawet to kupione na kredyt – z powodu braku zdolności kredytowej. By rozwiązać ten problem, rząd proponuje Narodowy Program Mieszkaniowy, którego najważniejszym elementem jest Mieszkanie Plus. Ma to być przede wszystkim wsparcie dla osób, których nie stać na wynajęcie lub zakup mieszkania na zasadach rynkowych, a jednocześnie nie spełniają kryteriów do przyznania mieszkania socjalnego czy komunalnego. Na Mieszkanie Plus składają się trzy główne filary.

● Budowa mieszkań na wynajem po preferencyjnych cenach Mają one powstać na gruntach należących do Skarbu Państwa.

Reklama

● Dopłaty dla oszczędzających na cele mieszkaniowe Osoby, których nie interesuje wynajem, ale chcą oszczędzać na cele mieszkaniowe (remont, budowę, wkład własny do kredytu), będą mogły założyć Indywidualne Konto Mieszkaniowe. Będą to specjalne konta w bankach z premią od państwa za regularne oszczędzanie (więcej informacji w ramce obok).

● Wsparcie budownictwa społecznego, czyli dofinansowanie do budowy mieszkań komunalnych, wprowadzenie umów na czas określony dla wszystkich najemców i powrót lokatorskiego prawa do lokalu w spółdzielniach mieszkaniowych. Pomysł na wybudowanie tanich mieszkań na wynajem został zaczerpnięty z praktyki zachodnich państw, w których funkcjonują one od lat z powodzeniem. Wyjaśniamy, jak – zgodnie z rządowym projektem – ma to wyglądać u nas.

Czynsz, lokalizacja i standard mieszkań

Do końca roku ma powstać spis gruntów państwowych, na których będą powstawać bloki w ramach programu Mieszkanie Plus. Polecono je wytypować wszystkim wojewodom w Polsce. Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa podaje, że już wpłynęły informacje na temat blisko 9 tysięcy hektarów terenów państwowych, na których można budować mieszkania.

Jaka ma być różnica w cenie najmu mieszkania z programu a kosztem wynajmu na wolnym rynku?

● Wynajem ma być dużo tańszy niż obowiązujące stawki rynkowe. Czynsz za nowe mieszkania ma wynosić 10-20 złotych za metr kwadratowy. Oznacza to, że wynajęcie 50-metrowego lokalu kosztowałoby miesięcznie ok. 1000 zł (plus opłaty za media). Teraz jest to ok. 2000 zł. Możliwy ma być również najem z opcją uzyskania w przyszłości prawa własności lokalu. Wtedy jednak lokator przez minimum 30 lat będzie płacił czynsz wyższy o około 20 procent. Czy Mieszkanie Plus obejmie tylko duże miasta, czy również te mniejsze?

● Tereny państwowe pod zabudowę mieszkaniową w ramach programu Mieszkanie Plus znajdują się w całej Polsce: w dużych miastach, w aglomeracjach, a także w małych miasteczkach. Politycy zapowiadają, że program ma być ogólnopolski. Jak to możliwe, że czynsz będzie tak niski? Czy będą to tylko małe mieszkanka o niskim standardzie?

● Autorzy projektu zapowiadają, że mieszkania będą budowane w średnim standardzie. Metraż ma być zróżnicowany – od kawalerek do lokali po około 70 metrów kwadratowych. Na podstawie niezależnych danych politycy ocenili, że koszt wybudowania mieszkania wyniesie 2500-3500 złotych za metr kwadratowy (w zależności od kosztów budowy w danej lokalizacji, bo np. w dużych miastach są one wyższe). Cena wynajmu ma być tak niska, bo deweloperem będzie państwo, które nie chce zarabiać na najemcach. Niskie stopy procentowe dodatkowo pozwolą obniżyć koszty.

Ważne

Projekt ustawy ma być gotowy pod koniec tego roku. Jeśli przepisy zostaną przyjęte na początku 2017 roku, program oficjalnie wystartuje w 2019 roku.

Nowe konta z premią od państwa

● Indywidualne Konta Mieszkaniowe rząd proponuje osobom, które chcą odkładać pieniądze na cele mieszkaniowe (takie jak remont, wkład własny do kredytu, rozbudowę). Mają to być subkonta w bankach, które przystąpią do programu. Oszczędzający będą mogli gromadzić na nich środki na taki ściśle określony cel. Konto będzie można założyć na minimum pięć lat, a za regularne oszczędzanie otrzymamy wsparcie państwa w postaci premii dopisywanej do salda oszczędności. ● Kiedy Będzie można oszczędzać W ten Sposób Zgodnie z zapowiedziami ministerstwa subkonta mają powstać w 2018 roku, a pierwsze premie dla oszczędzających będą wypłacone rok później.

Zanim nowe przepisy wejdą w życie

Kupujący mieszkanie na kredyt aktualnie mogą liczyć na pomoc w ramach programu „Mieszkanie dla młodych” (MdM). Są to jednorazowe dopłaty do wkładu własnego kredytobiorcy (10-30 procent) lub do spłaty kapitału.

● Dla kogo ta pomoc To wsparcie dla osób do 35. roku życia. Przysługuje na pierwsze albo większe mieszkanie (ta opcja tylko dla małżeństw/samotnych rodziców z co najmniej trojgiem dzieci).

● Wniosek o dopłatę składa się z wnioskiem o kredyt w banku, który przystąpił do programu. Ale uwaga! Już niebawem skończą się pieniądze na dopłaty! MdM co prawda ma działać do 2018 r., ale chętni na dopłaty realizowane w 2017 r. już wykorzystali pulę środków w połowie. Dlatego do końca tego roku wstrzymano przyjmowane wniosków na rok 2017. Można nadal starać się o dopłaty realizowane w 2018 roku.

● Kto pierwszy, ten lepszy Od 1 stycznia 2017 roku wznowione będzie przyjmowanie wniosków na rok 2017 i kontynuowane na 2018 rok. Wtedy Bank Gospodarstwa Krajowego, który obsługuje program, wypłaci ostatnie pieniądze.

Warunki, które trzeba spełnić, by korzystać z taniego najmu

Zgodnie z założeniami projektu ustawy ma to być program powszechny – czyli dla wszystkich, których nie stać na własny dach nad głową. Autorzy projektu przewidują jednak, że po klucze do tanich mieszkań utworzy się kolejka. Dlatego, gdy tylko będzie to możliwe, mają być podane kryteria, na podstawie których będą zapadać decyzje o przyznaniu prawa do najmu i kolejności wydawania kluczy. Czy osoby po czterdziestce a nawet starsze także mają szansę na tani wynajem w ramach Mieszkania Plus?

● Tak. Mieszkanie Plus adresowane jest do wszystkich Polaków, którzy chcą poprawić swoje warunki mieszkaniowe, bez względu na wiek. O najem będzie mogła wystąpić osoba zdolna do czynności prawnych (czyli pełnoletnia) którą stać na comiesięczne opłacenie czynszu. W dotychczasowych planach nie przewidziano żadnej górnej granicy wieku osób ubiegających się o klucze. Czy program zakłada konieczność posiadania jakiegoś wkładu własnego, oszczędności? Czy niezbędny jest etat?

● Nie. Jednak trzeba pamiętać, że przy rozpatrzeniu wniosku będą brane pod uwagę dochody – prawdopodobnie trzeba będzie je wykazać, by udowodnić możliwość opłacania comiesięcznego czynszu. To jedyne ograniczenie majątkowe. Nie będzie wymagany żaden wkład własny czy udokumentowane oszczędności. Czy jest jakiś górny próg dochodów, którego nie można przekroczyć, by starać się o wynajem?

● Nie. Plany rządu na razie nie zakładają żadnego górnego limitu dochodów. Zapowiedziano jednak, że dochody na pewno będą miały wpływ na przyznawanie prawa do wynajmu mieszkań: jeśli kogoś stać na kredyt, nie jest adresatem tego programu. Wysokie dochody prawdopodobnie spowodują więc wydłużenie oczekiwania w kolejce albo nawet odrzucenie wniosku o najem. Czy program Mieszkanie Plus jest dedykowany tylko rodzinom czy na wsparcie mogą również liczyć single?

● Teoretycznie program jest adresowany i dla jednych, i dla drugich. Każdy, kto nie ma prawa własności do żadnego lokalu, będzie mógł złożyć wniosek o klucze. Jednak autorzy projektu zapowiedzieli, że priorytetem rządu jest wsparcie rodzin, zwłaszcza tych wielodzietnych i mniej zamożnych. Można się więc spodziewać, że właśnie takie rodziny będą miały pierwszeństwo w kolejce po klucze do mieszkań. A osoby bardziej zamożne oraz samotne znajdą się po prostu na odleglejszych miejscach na liście oczekujących na tani wynajem z programu Mieszkanie Plus. Załóżmy, że pozytywnie rozpatrzono wniosek o wynajem czynszówki. Kto będzie dalej decydował o tym, kiedy otrzymam klucze?

● Trwają prace nad specjalnym, uniwersalnym systemem punktacji dla wszystkich chętnych do skorzystania z opcji taniego wynajmu. Każdemu, kto ubiega się o wynajem i jego wniosek zostanie przyjęty, mają być przyznawane punkty. Chodzi o to, by o kolejności przydzielania kluczy nie decydował subiektywnie urzędnik, ale by system był możliwie sprawiedliwy. Więcej szczegółów na temat programu i tego systemu punktacji autorzy nowych przepisów obiecali przedstawić pod koniec bieżącego roku.

W jaki sposób lokator będzie mógł zostać właścicielem?

Choć w wielu krajach wynajem jest bardzo popularny, Polacy są przywiązani do prawa własności. Dla wielu z nas akt notarialny to podstawa. Program przewiduje dla chętnych wykup tych mieszkań na własność. Czy wynajem oznacza, że przez całe życie trzeba będzie płacić czynsz za mieszkanie, które zostanie w rękach państwa?

● Autorzy programu proponują wynajem mieszkania z opcją dojścia do własności. Mogłoby to nastąpić po co najmniej 30 latach opłacania czynszu. W umowie z Narodowym Funduszem Mieszkaniowym trzeba będzie wyrazić chęć wykupu i zobowiązać się do płacenia czynszu o około 20 procent wyższego niż podstawowy. Co się stanie, jeśli lokator przestanie płacić czynsz? Czy będzie musiał oddać klucze?

● Niekoniecznie. Projekt zakłada, że umowę najmu można obustronnie rozwiązać. Gdy powstanie dług, może więc dojść do eksmisji na zasadach ogólnych. Jeśli lokator, który podpisał umowę najmu z opcją dojścia do własności, chwilowo utraci płynność finansową, będzie miał możliwość spłaty z pieniędzy, które dotąd przelał na poczet wykupu. Oddali to termin uzyskania prawa własności, ale pozwoli uniknąć zerwania umowy najmu i eksmisji.

Artykuł pochodzi z kategorii: Mieszkanie

Świat kobiety

Zobacz również

  • Projekt zakłada sporo obostrzeń w przyznawaniu tych lokali, zmienią się też zasady „dziedziczenia” prawa najmu po zmarłym lokatorze. Przybliżamy szczegóły. więcej