Rodzina 500+. Wyjaśniamy wątpliwości czytelniczek

Parlament przyjął ustawę o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w połowie lutego. Po zatwierdzeniu podpisem prezydenta program Rodzina 500 plus stał się faktem. Wnioski o świadczenie wychowawcze możemy składać już od 1 kwietnia.

Jednak wiele z nas wciąż ma wątpliwości, czy należy nam się to świadczenie, bo sytuacja rodziny nie jest typowa. Albo jesteśmy po rozwodzie, albo żyjemy w rodzinie patchworkowej. Nie wiemy, jak wtedy liczyć dzieci z poprzednich małżeństw, czy warunkiem otrzymania świadczenia wychowawczego jest ślub. A co z dziećmi adoptowanymi? Z pomocą ekspertów z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wyjaśniamy wasze wątpliwości.

Reklama

Mój syn skończył właśnie 18 lat, ale nadal zostaje na naszym utrzymaniu, studiuje. Drugi syn ma 10 lat. Czy otrzymamy świadczenie?

Ustawa wyraźnie określa, że świadczenie dotyczy dzieci do 18. roku życia. Chociaż w waszym gospodarstwie domowym faktycznie mieszka dwoje dzieci, starszy syn w świetle przepisów jest traktowany już jako dorosły, bo jest pełnoletni. To tak, jakbyście mieli jedynaka.

Możecie więc złożyć wniosek o świadczenie na młodszego syna tylko wtedy, gdy dochód w waszej rodzinie nie przekracza 800 zł na osobę. Pamiętaj jednak, że starszego syna trzeba wziąć pod uwagę przy wyliczaniu dochodu na członka rodziny (dotyczy to dzieci do 25. roku życia, uczących się i pozostających z rodzicami w jednym gospodarstwie domowym).

Całość dochodów dzielicie więc przez cztery. W takiej sytuacji urząd sam zweryfikuje wasze dochody. Oświadczenie o nich trzeba dołączyć jedynie w przypadku działalności rolniczej.

Nie mamy ślubu. Ja mam jednego syna, partner dwie córki. Mieszkamy razem. Na które dzieci przysługuje nam świadczenie?

Świadczenie w ramach 500 plus przysługuje – jak wskazuje nazwa programu – rodzinom. W rozumieniu przepisów może być o niej mowa, gdy rodzice mają ślub lub gdy mają chociaż jedno wspólne dziecko, które „scala rodzinę”. Wy jesteście więc w świetle ustawy dwiema niepełnymi rodzinami: ty z jednym dzieckiem, partner z dwojgiem dzieci.

Oznacza to, że pewne jest świadczenie na drugą, młodszą córkę partnera. Co do pozostałych dzieci – zależy to od dochodów – twoich i twojego partnera. Dostaniesz świadczenie na syna, tylko jeśli spełniasz kryterium dochodowe. Pod tym samym warunkiem twój partner otrzyma 500 zł na starszą córkę. Gdybyście zdecydowali się na ślub, sytuacja uległaby zmianie. Wówczas stanowicie jedną rodzinę i „z automatu” otrzymujecie świadczenie na dwoje młodszych dzieci lub na troje (jeśli spełniacie kryterium dochodowe).

Gdyby natomiast urodziło się wam wspólne dziecko, świadczenie wychowawcze przysługiwałoby na troje najmłodszych pociech. Jeśli dochód na osobę w waszej rodzinie nie przekraczałby 800 zł – także na najstarsze.

Samotnie wychowuję syna, pobieram zasiłek rodzinny. Czy jeśli wystąpię o świadczenie wychowawcze stracę do niego prawo?

Nie musisz się tego obawiać. Ustawa w ostatecznej wersji zawiera zapis, że 500 złotych na dziecko nie będzie wliczane do dochodu w razie ubiegania się o inne świadczenia przyznawane na podstawie kryterium dochodowego. Są to na przykłady: zasiłek rodzinny, alimenty z funduszu alimentacyjnego, stypendia dla zdolnych uczniów, dodatki mieszkaniowe.

Rodziny, którym zostanie przyznane 500 złotych na dziecko, nie utracą więc dotychczasowej pomocy finansowej z innych źródeł. By otrzymać zasiłek rodzinny, twój dochód nie może przekraczać 674 zł na osobę w rodzinie. Jest to kwota mniejsza niż 800 zł, co oznacza, że oprócz zasiłku rodzinnego dostaniesz też 500 złotych na swojego jedynaka.

Jako babcia jestem opiekunem prawnym trojga wnucząt. Czy otrzymam świadczenie, czy ma do niego prawo biologiczna matka?

Pieniądze z programu 500 plus mają być przeznaczone na potrzeby dzieci w danej rodzinie. Ustawa stwierdza, że mogą je otrzymać rodzice, opiekunowie prawni lub opiekunowie faktyczni dziecka. Tylko oni mogą dysponować środkami w sposób zgodny z przeznaczeniem.

To ty sprawujesz faktyczną i prawną opiekę nad wnukami, a matka biologiczna ma ograniczone lub odebrane prawa rodzicielskie. A więc tylko ty możesz złożyć wniosek o świadczenie wychowawcze. W waszym przypadku, obliczając dochód na członka rodziny, sumujesz tylko dochody dzieci, np. alimenty, jeśli je otrzymują, rentę socjalną. Prawdopodobnie więc otrzymasz po 500 złotych na troje wnucząt. Oczywiście pod warunkiem, że nie są pełnoletnie.

Wraz z mężem adoptowaliśmy córkę, dwa lata później urodził się nasz biologiczny syn. Czy przysługuje nam świadczenie na syna?

Tak. Dzieci adoptowane są traktowane dokładnie tak samo jak dzieci biologiczne. W świetle ustawy jesteście rodziną z dwojgiem dzieci, możecie pobierać świadczenie wychowawcze na drugie dziecko. Oczywiście, o ile wasza córka nie jest pełnoletnia. Jeżeli spełniacie kryterium dochodowe (mniej niż 800 zł na członka rodziny), możecie wnioskować o świadczenie także na pierwszą, adoptowaną córkę.

Zarabiam 1200 zł, córka mieszka ze mną, ojciec opiekuje się nią w weekendy. Płaci 300 zł alimentów. Czy otrzymam świadczenie?

Z podanych informacji wynika, że tak – spełniasz kryterium dochodowe. 1200 zł plus 300 zł alimentów daje 1500 zł. Dzieląc tę kwotę przez dwie osoby (ty i córka), otrzymujemy 750 zł na osobę. Córka przez większość czasu mieszka z tobą – sprawujesz nad nią faktyczną opiekę, więc masz prawo złożyć wniosek o świadczenie wychowawcze.

Ojcu dziewczynki ono nie przysługuje, nawet w części. Ponieważ jest to jedyne dziecko w rodzinie, urząd będzie weryfikował twoje dochody. Może poprosić o dołączenie do wniosku odpisu wyroku o przyznaniu alimentów.

Za miesiąc urodzi nam się córka. Partner ma syna z poprzedniego związku. Pasierb mieszka z nami. Czy otrzymamy świadczenie?

Tak, córka scala was jako rodzinę, nawet jeśli żyjecie w związku nieformalnym. Skoro pasierb mieszka na stałe z wami, w myśl nowych przepisów jesteście traktowani jako klasyczna rodzina z dwojgiem dzieci. Dopóki pasierb nie skończy osiemnastu lat, należy się wam 500 zł na córkę, niezależnie od dochodów. Jeśli dochód na członka rodziny nie przekracza 800 zł, świadczenie przysługuje też na pasierba.

Mój mąż pracuje w Londynie, ja mieszkam z trójką dzieci w Polsce. Czy dostanę świadczenie na drugie i trzecie dziecko?

To zależy. Świadczenia pobierane w ramach państw członkowskich Unii Europejskiej nie mogą się dublować. Podstawowe znaczenie ma więc to, czy mąż pobiera świadczenie rodzinne w Wielkiej Brytanii – i w jakiej wysokości. Jeżeli nie pobiera wcale, otrzymasz pełne świadczenie w Polsce.

Jeśli pobiera i są to mniejsze pieniądze niż kwota, którą otrzymałabyś w ramach programu 500 plus, otrzymasz stosowne wyrównanie. Jeśli zaś brytyjskie świadczenie jest wyższe, nie skorzystasz z programu 500 plus.

Moja 16-letnia córka urodziła dziecko. Mieszkamy razem. Czy mimo narodzin wnuka będzie nam przysługiwać świadczenie?

Jeśli spełniacie ogólne warunki, by otrzymać 500 złotych na córkę, świadczenie będzie wam przysługiwać, dopóki nie osiągnie pełnoletności. Co więcej, twoja córka (niezależnie od przysługującego wam świadczenia) może wystąpić o świadczenie na swojego synka. Ale uwaga! Ponieważ to jej jedyne dziecko, musi spełniać kryterium dochodowe (mniej niż 800 zł na osobę w rodzinie). Inaczej byłoby tylko w przypadku, gdyby córka wyszła za mąż i wyprowadziła się wraz z synkiem – wtedy zaczynają tworzyć odrębną rodzinę.

Jesteśmy z mężem po rozwodzie, ale podzieliliśmy się opieką nad dwójką dzieci po równo. Które z nas ma złożyć wniosek?

Świadczenie przysługuje wam na pewno na drugie, młodsze dziecko. Jeżeli sprawujecie opiekę nad dziećmi w proporcjach pół na pół, świadczenie wychowawcze należy się wam obojgu – w takich samych proporcjach. Zatem zarówno ty, jak i twój były mąż, powinniście złożyć wnioski. Koniecznie musicie dołączyć do nich orzeczenie sądu o opiece naprzemiennej nad dziećmi. Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku, będziecie uprawnieni do odbioru po 250 zł miesięcznie. Po konsultacjach usunięto bowiem z ustawy zapis, że w przypadku opieki naprzemiennej świadczenie wychowawcze w całości będzie przysługiwać temu z rodziców, który pierwszy złoży wniosek.

Mamy dwoje własnych i dwoje dzieci w ramach rodziny zastępczej. Na które z nich będzie nam przysługiwać 500 złotych?

Program Rodzina 500 plus przewiduje szczególne wsparcie dla rodzin zastępczych, bo są to zazwyczaj rodziny wielodzietne. Dlatego na każde dziecko, które wychowujecie w ramach opieki zastępczej będzie wam przysługiwać 500 złotych, niezależnie od dochodu na osobę w waszej rodzinie.

Osobną kwestią jest wsparcie dla waszych dzieci biologicznych. Obowiązują tu standardowe zasady przyznawania świadczenia. Powinniście więc złożyć w urzędzie wniosek o 500 złotych na drugie dziecko – niezależnie od dochodów, a na pierwsze – w przypadku, gdy wasz rodzinny dochód nie przekracza 800 złotych na osobę. Oczywiście zawsze jest mowa o dzieciach niepełnoletnich.

Ważne strony www

www.mrpips.gov.pl – klikając w baner Rodzina 500+, znajdziesz kompletne informacje o programie, instruktaż krok po kroku, fakty i mity na temat świadczenia. Jest tu także wzór wniosku i treść całej ustawy.

Artykuł pochodzi z kategorii: Pieniądze

Świat kobiety

Zobacz również

  • „Odbierz nagrodę gwarantowaną!”, „Czeka na ciebie paczka!” Co kryje się za takimi SMS-ami? Dlaczego nie wolno na nie odpowiadać? Jak walczyć o swoje, gdy jednak dałaś się „złapać”? więcej