Jak i kiedy można uniknąć płacenia podatku

Przyjęcie darowizny, spadku, zakup i sprzedaż nieruchomości – to sytuacje, które budzą wątpliwości Czytelniczek.

„Chciałabym kupić kawalerkę. Mam na oku dwie oferty: nową kawalerkę bezpośrednio od dewelopera albo mieszkanie od znajomych. Cena jest porównywalna, a co z podatkiem?”.

Reklama

MARCIN KRASOŃ, HOME BROKER: Generalnie zakup nieruchomości z rynku wtórnego (np. od znajomych lub pośrednika, np. z agencji) jest mniej korzystny podatkowo od zakupu na rynku pierwotnym.

Jeśli kupi Pani mieszkanie z rynku wtórnego, trzeba będzie zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC), czyli 2 proc. wartości rynkowej nieruchomości. Podatek ten obliczany jest i odprowadzany bezpośrednio przez notariusza sporządzającego umowę kupna-sprzedaży (doliczy go do taksy notarialnej, którą musi zapłacić kupujący – czyli Pani).

Gdy zdecyduje się Pani na lokal z rynku pierwotnego, to deweloper rozliczy się z fiskusem – bo jest płatnikiem podatku VAT. Podatek od czynności cywilnoprawnych w tym przypadku nie występuje, kupujący mieszkanie nie odprowadza żadnej daniny.

Chcę sprzedać działkę, którą odziedziczyłam

„Cztery lata temu zmarła moja mama, zostawiając mi w spadku działkę z parterowym domkiem. Potrzebuję pieniędzy, chciałabym ją sprzedać. Jak to zrobić najkorzystniej?”

Monika Markisz, RADCA PRAWNY, DORADCA PODATKOWY: Co do zasady, od zysku ze sprzedaży mieszkania posiadanego krócej niż pięć lat trzeba zapłacić podatek dochodowy w wysokości 19 procent. Jest to dochód, który należy wykazać w rocznym PIT.

Jednak przepisy podatkowe pozwalają legalnie uniknąć płacenia tej daniny.

Jeśli sprzeda Pani odziedziczoną działkę po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym została Pani jej właścicielką. Zatem jeśli można wstrzymać się ze sprzedażą jeszcze przez jakiś czas (aż minie pięć lat), naprawdę warto to zrobić.

W międzyczasie można spróbować wynająć dom.

Czynsz od najemcy będzie dla Pani dodatkowym zastrzykiem gotówki. Wprawdzie trzeba będzie zapłacić podatek od dochodu z najmu, ale to i tak bardziej opłacalne rozwiązanie, niż zwrot do urzędu skarbowego 19 procent zarobku ze sprzedaży działki.

Jeśli nie może Pani czekać ze sprzedażą, warto skorzystać z tzw. ulgi mieszkaniowej. Nawet, jeśli sprzeda Pani działkę przed upływem pięciu lat od nabycia spadku, może Pani skorzystać ze zwolnienia podatku dochodowego, pod warunkiem, że w ciągu dwóch lat przeznaczy Pani pieniądze uzyskane ze sprzedaży na „własne cele mieszkaniowe”, nie ma Pani obowiązku zapłaty podatku.

Pod określeniem „własne cele mieszkaniowe”, kryją się wszelkie wydatki poniesione na przykład na remont mieszkania, na spłatę posiadanego kredytu hipotecznego, na wkład własny albo zakup domu bądź mieszkania.

O zamiarze skorzystania z ulgi mieszkaniowej musi Pani poinformować urząd skarbowy, składając PIT-36 do 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym nastąpiła sprzedaż.

Należy oczywiście zachować wszystkie dokumenty, które potwierdzą powyższe wydatki, na przykład faktury za materiały budowlane, rachunki, umowy z bankiem czy deweloperem. W razie ewentualnej kontroli z urzędu skarbowego będzie Pani mogła je udowodnić.

Mój syn ma dostać kawalerkę od swojej ciotki

„Moja siostra jest samotna, nie ma własnych dzieci. Chciałaby podarować swoje mieszkanie mojemu synowi (jest już pełnoletni). Czy będzie musiał zapłacić podatek?

M. Piasecka-Sobkiewicz, prawnik: Pani syn, jako dalsza rodzina dla ciotki, należy do drugiej grupy podatkowej i od darowizny będzie musiał zapłacić podatek. Ale jest na to sposób.

To podwójna darowizna tej samej rzeczy w jednym akcie notarialnym. Należy pójść do notariusza razem: siostra, Pani i Pani syn (przekazanie nieruchomości zawsze musi odbywać się w formie aktu notarialnego). Najpierw siostra powinna przekazać mieszkanie Pani (pierwsza darowizna). Jako rodzeństwo jesteście zwolnione z obowiązku płacenia podatku. A druga darowizna? Pani od razu przekazuje podarowane przez siostrę mieszkanie swojemu synowi (relacja rodzic-dziecko również zwolniona z podatku). Dzięki temu na żadnym etapie nie zapłacicie daniny. Trzeba będzie tylko ponieść koszty taksy notarialnej.

Syn nie musi nic zgłaszać do urzędu skarbowego. Gdy umowa darowizny ma formę aktu notarialnego, to notariusz ma obowiązek ją zgłosić. Również Pani jest zwolniona z tego obowiązku.

Siostra może też zapisać Pani synowi mieszkanie w spadku. Oczywiście zostanie on właścicielem nieruchomości dopiero po śmierci ciotki. By przepisać konkretną rzecz na wskazaną osobę, siostra musi sporządzić u notariusza (koniecznie!) testament, w którym zrobi zapis windykacyjny na rzecz Pani syna.

W przeciwieństwie do darowizny, choć Pani syn należy do drugiej grupy, nie będzie musiał płacić podatku od takiego spadku. By skorzystać ze zwolnienia, muszą być jednak spełnione warunki: powierzchnia użytkowa mieszkania nie może przekraczać 110 metrów kwadratowych, syn nie może być właścicielem innego lokalu, a w odziedziczonym mieszkaniu musi mieszkać (być zameldowany) od co najmniej pięciu lat.

Dostałam od rodziców pieniądze na mieszkanie

„Rodzice wpłacili na konto dewelopera kilkadziesiąt tysięcy złotych jako zaliczkę na zakup mojego mieszkania. Znajoma powiedziała, że powinnam to zgłosić do urzędu skarbowego, bo inaczej mogę mieć kłopoty. Czy to prawda? Przecież te pieniądze nie trafiły na moje konto w banku...”

MONIKA MARKISZ, RADCA PRAWNY, DORADCA PODATKOWY: Znajoma ma rację, to prawda. Wpłata, której dokonali rodzice to darowizna. Powinna Pani jak najszybciej zgłosić przyjęcie podarowanej kwoty w urzędzie skarbowym (termin to 6 miesięcy od zaksięgowania pieniędzy na koncie).

Nie ma znaczenia, że pieniądze trafiły bezpośrednio do dewelopera, bez pośrednictwa Pani konta bankowego. To wkład w zakup mieszkania dla Pani – przecież to nie deweloper się wzbogacił.

Jako najbliższa rodzina jest Pani zwolniona z obowiązku płacenia podatku od tej darowizny (oczywiście pod warunkiem złożenia formularza SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od jej otrzymania).

Nie trzeba spisywać z rodzicami umowy darowizny. Wystarczającym dowodem jej przekazania będzie dowód przelewu pieniędzy na konto dewelopera. Najlepiej, jeśli w tytule przelewu jest wpisany cel darowizny: np. „zaliczka na mieszkanie Janiny Kowalskiej”.

Potwierdzenie tego przelewu musi Pani dołączyć do zgłoszenia. Proszę koniecznie dopełnić tych formalności, bo zamiast skorzystać ze zwolnienia, może Pani zapłacić karę: fiskus ma prawo nałożyć na obdarowanego podatek sankcyjny: 20 proc. nadwyżki ponad 9637 zł.

Zdarzało się, że urzędy skarbowe odrzucały takie zgłoszenia, uznając, że dowód wpłaty na konto dewelopera nie jest wystarczającą podstawą do zwolnienia z podatku. Jeśli tak by się stało w Pani przypadku, proszę się odwołać do dyrektora izby skarbowej.

Rodzice chcą podarować mojemu mężowi auto

„Mój tata chce oddać mojemu mężowi samochód, bo nie potrzebuje już dużego auta. Ja nie mam prawa jazdy, więc będzie nim jeździł wyłącznie mąż. Kto powinien być wpisany w umowie? Jakie formalności musimy załatwić?” .

M. PIASECKA-SOBKIEWICZ, PRAWNIK: To, kto będzie korzystał z auta, nie ma znaczenia, właścicielem zostaje ten, kto przyjmuje darowiznę. Oczywiście nie trzeba mieć prawa jazdy, by przyjąć taką darowiznę!

Trzeba spisać z tatą umowę darowizny. Unikniecie podatku, jeśli tylko Pani będzie stroną obdarowaną – darowizny w ramach najbliższej rodziny są zwolnione z podatku (tzw. „zerowa” grupa). Pani mąż, jako zięć darczyńcy, musiałby go zapłacić (jeśli auto jest warte więcej niż 9637 zł ).

By skorzystać ze zwolnienia, musi Pani w ciągu 6 miesięcy złożyć w swoim urzędzie skarbowym wypełniony formularz SD-Z2, na którym zgłasza się przyjęcie darowizny. Trzeba dołączyć kopię umowy.

Bliska i daleka rodzina według fiskusa

„ZEROWA” GRUPA to nazwa umowna, należą do niej osoby zwolnione z podatku od spadków i darowizn pod określonymi warunkami: małżonek, zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki...), wstępni (rodzice, dziadkowie), ojczym, macocha, pasierbowie, rodzeństwo.

PIERWSZA GRUPA płaci najniższy podatek. Oprócz osób wymienionych powyżej, do pierwszej grupy zalicza się zięć, synowa i teściowie – jednak ich zwolnienie już nie obowiązuje.

DRUGA GRUPA to zstępni rodzeństwa (np. siostrzeniec, bratanek), rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i zstępnych (np. szwagier, żona wnuka), rodzeństwo małżonków.

TRZECIA GRUPA to wszyscy pozostali, czyli jeszcze dalsza rodzina i osoby ze sobą niespokrewnione.

Artykuł pochodzi z kategorii: Podatki

Świat kobiety

Zobacz również