Jak odwołać darowiznę, umowę dożywocia oraz testament

Każdy może za życia zdecydować, co komu przekaże ze swojego majątku. Każdy też ma prawo zmienić zdanie... Radzimy, jakie kroki należy podjąć, by wycofać się z umów, w których coś komuś przekazaliśmy.

Dziadkowie i rodzice często przekazują dorobek wnukom i dzieciom. Obdarowani zaś nie zawsze potrafią to docenić... Bywa nawet, że dochodzi między nimi do ostrych konfliktów, a wtedy darczyńcy są zmuszeni wystąpić o odzyskanie majątku. To jednak oznacza problemy i wydatki!

Darowizna

Reklama

Aby ją odwołać, trzeba udowodnić, że obdarowana osoba okazała się bardzo niewdzięczna.

Polubownie lub w sądzie. Wśród bliskich krewnych darowizna jest popularna: obdarowany nie płaci podatku i od razu staje się właścicielem, np. mieszkania...

K. Węgorek: Tak, rzeczywiście z chwilą podpisania umowy darowizny u notariusza obdarowana osoba uzyskuje na własność nieruchomość. Zaś gdy darujemy komuś jakąś rzecz (np. cenną biżuterię), to nawet nie jest konieczna umowa notarialna – wystarczy przedmiot przekazać obdarowanemu.

Zaś wycofanie się z umowy i odzyskanie darowizny nie jest już tak proste i możliwe tylko wówczas, gdy obdarowany okaże się „rażąco niewdzięczny”.

Przepisy określają, jakie to zachowania obdarowanego, np.:

– niepomaganie darczyńcy w chorobie, nieinteresowanie się jego losem;

– znęcanie się psychiczne lub fizyczne nad darczyńcą.

Procedura. Aby odwołać przekazaną już darowiznę, darczyńca musi: po pierwsze: złożyć pisemne oświadczenie obdarowanemu, że odwołuje darowiznę z powodu jego rażącej wdzięczności (i opisać te zachowania); po drugie: wyznaczyć obdarowanemu termin na wizytę u notariusza, by sporządzić nową umowę (jeśli darowana była nieruchomość) lub wyznaczyć termin na zwrot rzeczy; po trzecie: jeśli obdarowany nie zwróci dobrowolnie darowizny – złożyć pozew do sądu rejonowego lub okręgowego.

Koszty sądowe: wynoszą 5 proc. wartości przekazanej darowizny. Tyle musi zapłacić darczyńca, który występuje do sądu o odwołanie darowizny. Podst. prawna: art. 898-900 k.c.

Umowa dożywocia

Może być rozwiązana też w wyjątkowych sytuacjach, niestety zazwyczaj drastycznych.

Strony w konflikcie

Przypomnijmy, że tzw. dożywocie zapewnia osobie, która przekazuje np. dom – prawo do zamieszkania w nim do śmierci. Ale co w sytua- cji, gdy dojdzie do konfliktu między stronami?

K. Węgorek: Możliwe są dwa wyjścia: ustanowienie renty dożywotniej dla osoby, która przekazała nieruchomość albo całkowite rozwiązanie umowy.

Pozew o rozwiązanie umowy dożywocia można złożyć jednak tylko w sytuacji, gdy dalsze zamieszkiwanie pod wspólnym dachem z obdarowanym nie jest możliwe, ponieważ: – dochodzi do częstych awantur, które są połączone z agresją ze strony obdarowanego; – obdarowany uniemożliwia darczyńcy korzystanie z łazienki, wyłącza prąd, zakręca wodę.

Procedura. Pozew składa się do sądu rejonowego lub okręgowego. Gdy sąd rozwiąże umowę dożywocia, nieruchomość wraca do byłego właściciela. Koszty sądowe: wynoszą 5 proc. wartości sporu (czyli wartości prawa dożywocia). Podst. prawna: art. 913 k.c.

Testament

Można go odwołać w każdej chwili.

I notarialny, i odręczny

Jak więc zgodnie z prawem należy odwołać swoją ostatnią wolę?

K. Węgorek: To zależy, czy testament spisaliśmy sami, czy w kancelarii notarialnej. Własnoręczny najprościej odwołać, po prostu go niszcząc albo przekreślając treść i pisząc na nim: „odwołuję”.

Notarialny najlepiej odwołać u notariusza, np. w kolejnym testamencie oświadczyć, że odwołujemy wcześniejszy (z podaniem jego daty i nr. aktu notarialnego).

Rozmawiała: Marta Jaworska

Podczas jednej wizyty u notariusza można sporządzić umowę darowizny lub dożywocia. Zaś wycofanie się z tych umów wiąże się z długą batalią w sądzie.

Anna (48): Czy są terminy na odwołanie darowizny?

Odpowiedź eksperta: Tak, darczyńca może odwołać przekazaną darowiz- nę w ciągu roku, licząc od daty, gdy miała miejsce rażąca niew- dzięczność obdarowanego lub od dnia, gdy darczyńca się o niej dowiedział.

Ewa (37): Jaka jest opłata za odwołanie testamentu?

Odpowiedź eksperta: Koszty no- tarialne za odwołanie testamentu powinny zmieścić się w granicach 50 zł. Na tę opłatę składa się: 30 zł plus 22 proc. VAT oraz koszt wypi- sów – po 6 zł za stronę plus VAT.

Artykuł pochodzi z kategorii: Porady prawne

Tekst pochodzi z magazynu

Tina

Zobacz również

  • Przestępcy nie mają skrupułów i by wyłudzić lub ukraść pieniądze, stosują niezwykle wymyślne metody. Jedną z nich jest sposób „na wnuczka” i „policjanta”, którego ofiarą padają starsi ludzie. więcej