Czy trzeba się zgodzić na pracę po godzinach?

Kolega z działu zachorował, przez jego nieobecność firma ma zaległości. Szefowa wyznaczyła kilka osób, w tym mnie, do pracy po godzinach. Czy mogę jej odmówić? – pyta Joanna z Poznania.

Zdjęcie

Nadgodziny mogą być zlecone ze względu na tzw. szczególne potrzeby pracodawcy. /123/RF PICSEL
Nadgodziny mogą być zlecone ze względu na tzw. szczególne potrzeby pracodawcy.
/123/RF PICSEL

Nasz ekspert: mecenas Janusz Górski

Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna tylko w określonych sytuacjach. Po pierwsze, w przypadku konieczności prowadzenia akcji ratowniczej dla ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska lub usunięcia awarii (powódź, pożar, trzęsienie ziemi, katastrofy ekologiczne, drogowe, lotnicze, awarie maszyn i urządzeń). Pracownicy mogą być wtedy zatrudniani niezależnie od umówionego rodzaju pracy, a praca ponadwymiarowa nie jest limitowana.

Reklama

Nadgodziny mogą być zlecone ze względu na tzw. szczególne potrzeby pracodawcy. Mogą być one związane np. z dodatkowymi zleceniami lub nieobecnością pracownika.

Jeśli zatem choroba Pani kolegi spowodowała zaległości działu i Pani szefowa szacuje, że da się je wyrównać np. przez dwa tygodnie, to może zarządzić godziny nadliczbowe. Przy czym nie mogą być one zlecane w celu wykonywania normalnych zadań. Nie powinny też być stałym elementem organizacji pracy stosowanym np. dla wyrównania strat.

Zlecenie godzin nadliczbowych jest poleceniem służbowym. Pracownik powinien je wykonać. Pracodawca może bowiem udzielić podwładnemu upomnienia lub nagany, a nawet zwolnić go.

Musi więc Pani zastosować się do życzenia szefowej

Chyba, że należy Pani do grupy chronionej. Nie każdy może bowiem pracować w nadgodzinach. Zakaz takiego zatrudniania obejmuje kobiety w ciąży, pracowników młodocianych oraz niepełnosprawnych. Jeśli chodzi o pracowników opiekujących się dzieckiem do lat 4, to mogą oni pracować po godzinach, jeśli się na to zgodzą.

Szef nie może wymagać zostawania po godzinach od pracujących na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia.

Jeśli pracodawca wbrew przepisom żąda pracy w ekstragodzinach od wymienionych grup pracowników, popełnia wykroczenie. Inspekcja pracy może go za to ukarać grzywną od 1 tys. do 30 tys. zł. Za pracę w godzinach nadliczbowych pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za każdą z nich. Taka praca może być rekompensowana dodatkiem do wynagrodzenia albo czasem wolnym (decyduje o tym pracodawca).

Stuprocentowy dodatek przysługuje za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających: w nocy; w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy (zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy); w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto oraz wtedy, gdy praca przekracza 40-godz. tygodniową normę czasu pracy. Dodatek w wysokości 50 proc. wynagrodzenia za pracę przysługuje za nadgodziny przypadające w dni pracy.

Artykuł pochodzi z kategorii: Praca

Życie na gorąco

Zobacz również