Gdzie szukać pomocy, gdy stracisz pracę

Bywają sytuacje, gdy niespodziewane zwolnienie czy upadek zakładu pracy to już nie tylko duży problem, ale prawdziwy dramat, bo rodzina traci swe jedyne źródło dochodu. Prawnik Przemysław Gronowski radzi, gdzie wtedy się zwrócić i o co w pierwszym rzędzie zadbać, by jakoś sobie poradzić.

Jeśli do tej pory utrzymanie rodziny spoczywało na barkach jednej osoby, gdy musicie spłacać duży kredyt, kiedy ktoś z bliskich choruje, a oszczędności kurczą się z dnia na dzień – trzeba szukać wsparcia.

Reklama

Jeżeli żadne z was nie może znaleźć zatrudnienia, najlepiej w pierwszej kolejności zgłosić się do powiatowego urzędu pracy, miejskiego lub gminnego ośrodka pomocy społecznej albo ośrodka pomocy rodzinie, działającego w waszym mieście.

Warto wiedzieć, że w całym kraju działa też wiele organizacji pozarządowych, stowarzyszeń lub fundacji, które pomagają przezwyciężać trudne sytuacje życiowe.

Ich adresy i telefony można znaleźć w ogólnopolskiej bazie (www.bazy.ngo.pl). Jeśli nie macie dostępu do internetu, odwiedźcie najbliższą bibliotekę publiczną, tam uzyskacie taką pomoc.

Zadbaj o możliwość darmowego leczenia

Nie wpadajcie w panikę, gdy nagle będziecie potrzebowali lekarza. Każda osoba, która straciła pracę, może korzystać z darmowej opieki medycznej jeszcze przez 30 dni od chwili rozwiązania umowy z pracodawcą lub zakończenia działalności gospodarczej.

Po tym czasie prawo do bezpłatnego leczenia tracą też zgłoszeni przez nią do ubezpieczenia zdrowotnego członkowie rodziny (dzieci, niepracująca żona).

Wyjątkiem są sytuacje, gdy zwolniony pracownik stara się o przyznanie renty czy emerytury, pobiera zasiłek chorobowy lub rehabilitacyjny.

Co potem? Można zarejestrować się jako bezrobotny w powiatowym urzędzie pracy. Osoba zarejestrowana korzysta z usług medycznych tak samo jak każda osoba pracująca na etacie. Ubezpieczenie przysługuje bez względu na to, czy ma się prawo do zasiłku dla bezrobotnych czy nie.

Jeśli oboje nie macie zatrudnienia, za pośrednictwem urzędu pracy musicie do ubezpieczenia zgłosić dzieci (i to w ciągu 7 dni od daty ustania waszego prawa do ubezpieczenia). Za niedopełnienie tego obowiązku grozi grzywna. Dziecku mają też prawo załatwić ubezpieczenie dziadkowie pobierający emeryturę.

Jeżeli wasze pociechy są już dorosłe, możecie poprosić dziecko, które pracuje, by to ono zgłosiło was do ubezpieczenia w swoim zakładzie pracy. Syn czy córka mogą to zrobić jednak tylko wtedy, gdy prowadzicie wspólne gospodarstwo domowe i nie macie innego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego (np. statusu bezrobotnego, prawa do renty).

Członkowie rodziny uzyskują prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia zgłoszenia do ubezpieczenia. Nie można ich dostać z datą wsteczną. Dlatego ważne jest, by pilnować wszystkich terminów.

UWAGA! Składkę na ubezpieczenie zdrowotne można też opłacać sobie dobrowolnie (najniższa to 350,73 zł mies.), jeśli tylko sytuacja materialna rodziny się poprawi, np. któreś z was znajdzie sposób na dorabianie.

Trzeba wtedy udać się do swojego oddziału ZUS i podpisać z nim umowę.

Przyjmij wsparcie z opieki społecznej

Koniecznie zgłoście się do ośrodka pomocy społecznej w miejscu zamieszkania. Osobom będącym w dramatycznym położeniu należy się pomoc od państwa.

Pracownicy ośrodka poinformują was, jakie konkretnie dokumenty trzeba dołączyć do wniosku o zasiłek (jest ich wiele) i na jaki rodzaj świadczenia możecie liczyć.

Zasiłek okresowy przysługuje tym, którzy przejściowo znaleźli się w trudnej sytuacji, np. właśnie z powodu utraty pracy, ale też choroby lub mają problemy z uzyskaniem prawa do renty czy emerytury.

Otrzymuje się go wtedy, gdy dochód na jedną osobę w rodzinie to nie więcej niż 456 zł lub 542 zł w przypadku osoby samotnej. Ośrodek sam ustala wielkość świadczenia. Nie może być ono niższe niż 20 zł i wyższe niż 418 zł.

Zasiłek celowy służy do sfinansowania określonych, ważnych wydatków. Pieniądze można przeznaczyć np. na zakup żywności, leków, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, ale też drobnych remontów i napraw w mieszkaniu czy kosztów leczenia. Przyznaje się go wtedy, gdy dochód w rodzinie nie przekracza 684 zł lub 813 zł – dla osoby samotnej. Jego wysokość też zależy od decyzji ośrodka.

O zasiłek rodzinny można się starać, gdy na waszym utrzymaniu są dzieci: niepełnoletnie, do 21 roku życia (jeśli się uczą) i do 24 roku życia (gdy posiadają orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności).

Również bierze się pod uwagę miesięczny dochód rodziny – nie może przekraczać 539 zł lub 623 zł, gdy jest w niej dziecko niepełnosprawne. Otrzymuje się 77 zł na dziecko do 6 lat, 106 zł na dziecko w wieku 6-18 lat, 115 zł, gdy ma ono ponad 18 lat.

Uwaga! Składając wniosek o zasiłek rodzinny, warto się starać się jednocześnie o dodatki do niego, np. z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej (przysługuje na trzecie i kolejne dziecko), na kształcenie dziecka poza miejscem zamieszkania, z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, nawet w związku z rozpoczęciem roku szkolnego.

Utrzymuj mieszkanie i nie pozwól go zadłużyć

W napiętym budżecie domowym spróbujcie wygospodarować pieniądze na comiesięczne opłaty. A jeśli z trudem wiążecie koniec z końcem, zwróćcie się do urzędu miasta lub gminy z wnioskiem o specjalne dodatki.

Tzw. dodatek mieszkaniowy można otrzymać, gdy spełni się dwa warunki. Dochód na jedną osobę w rodzinie nie może przekraczać 1055,56 zł brutto, w przypadku osoby samotnej 1477,79 zł. Mieszkanie musi mieć zaś określoną przepisami wielkość (tzw. normatywną powierzchnię użytkową).

W przeliczeniu na liczbę członków rodziny nie powinna ona przekraczać: dla jednej osoby 35-45,5 m², dla dwóch 40-52 m², dla trzech 45-58,5 m², dla czterech 55-71,5 m², dla pięciu 65- 84,5 m², dla sześciu 70-91 m². Wysokość dodatku wyliczają urzędnicy. Nie może być on niższy niż 2 proc. najmniejszej emerytury i wyższy niż 70 proc. naszych wydatków na mieszkanie. Przyznaje się go na 6 miesięcy, ale można się o niego starać ponownie.

Osoby, które pobierają dodatek mieszkaniowy, mają prawo starać się także o dodatek energetyczny – dopłatę do prądu. Miesięcznie to 11,36 zł (dla jednej osoby), 15,77 zł (gdy mieszkają ze sobą dwie-cztery osoby), 18,93 zł (gdy dom zajmuje więcej niż pięć).

UWAGA! Wiele gmin wspiera dodatkowo osoby w trudnej sytuacji zajmujące lokale komunalne. Warto zapytać w urzędzie, czy jest szansa np. na jakąś obniżkę czynszu. Bywają też spółdzielnie mieszkaniowe, które z wyrozumiałością traktują ludzkie nieszczęścia. Niektóre z nich pozwalają jakoś „odpracować” zaległy czynsz, np. przy pracach porządkowych.

Wystąp o zasiłek dla bezrobotnych

Osoba, która straciła zatrudnienie i zarejestrowała się jako bezrobotna, może zacząć się ubiegać o zasiłek dla bezrobotnych. Powinna zgłosić się do urzędu pracy – w miejscu, gdzie jest zameldowana lub aktualnie mieszka i wziąć ze sobą dokument tożsamości oraz świadectwa pracy.

Gdy ktoś został na bruku z winy pracodawcy, np. zlikwidowano jego stanowisko, ma prawo do zasiłku już po siedmiu dniach od momentu rejestracji. Jeżeli odszedł za porozumieniem stron lub wypowiedziano mu umowę o pracę, to pieniądze dostanie po trzech miesiącach. Jeśli była to dyscyplinarka, zasiłek należy się po pół roku.

Wysokość zasiłku zależy od ilości przepracowanych lat. Jeżeli było ich mniej niż pięć, przez pierwsze trzy miesiące przysługuje 658,90 zł, a potem 517,40 zł brutto. Jeśli zatrudnienie trwało od pięciu do dwudziestu lat, przez pierwsze trzy miesiące otrzymuje się 823,60 zł, a potem 646,70 zł brutto.

Ci, którzy pracowali więcej niż dwadzieścia lat, dostają przez pierwsze trzy miesiące 988,40 zł, a potem 776,10 zł brutto.

Zasiłek na ogół przyznawany jest na 6 miesięcy albo na rok (dla bezrobotnych zamieszkałych w powiatach o bardzo wysokim bezrobociu, dla osób po 50. r.ż., które przepracowały 20 lat lub gdy małżonek osoby bezrobotnej też jest bezrobotny i utracił prawo do zasiłku, a razem wychowują dziecko do 15. roku życia).

UWAGA! Zasiłek dostanie tylko ten, kto w okresie 18 miesięcy przed dniem rejestracji pracował, odprowadzał składki na ZUS i Fundusz Pracy co najmniej przez 365 dni oraz osiągał minimalne wynagrodzenie.

Uporządkuj sprawy kredytowe

Jeżeli wcześniej wzięliście w banku pożyczki i musicie spłacać wysokie raty za samochód, mieszkanie, sprzęty AGD, powiadomcie bank o swoich problemach finansowych, zanim zaczniecie opóźniać się z regulowaniem zobowiązań.

Bank może zaproponować kilka rozwiązań. Najpopularniejszym jest wydłużenie okresu kredytowania. Pożyczkę będzie trzeba płacić dłużej, ale comiesięczna rata istotnie spadnie. Można też spróbować zawiesić spłatę kredytu na jakiś okres.

Jeśli bank zacznie przysyłać kolejne monity, a wy będziecie je ignorować, możecie wpaść w jeszcze większe tarapaty. Bank ma prawo wypowiedzieć wam umowę kredytową i nakazać spłatę całości zadłużenia.

Artykuł pochodzi z kategorii: Praca

Zobacz również

  • Opublikowany niedawno wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 11/15) rozwiał wątpliwości dotyczące wynagrodzenia za noclegi kierowców w zagranicznej podróży służbowej. Kierowcy nie mogą... więcej