Wypowiedzenie umowy o pracę - sprawdź swoje prawa

Nikt z nas nie chce dostać wypowiedzenia – to oczywiste! Ale przepisy dobrze jest znać, żeby wiedzieć, co się należy w takiej sytuacji.

Pracodawca decyduje, czy podczas wypowiedzenia masz przychodzić do firmy, czy nie musisz świadczyć pracy (ale wówczas też musi ci płacić pensję). Szef ma prawo także nakazać ci wykorzystać urlop w czasie wypowiedzenia.

Zdjęcie

Odprawa musi być  wypłacona nie później niż ostatniego dnia okresu wypowiedzenia. /Arch./Fotolia
Odprawa musi być wypłacona nie później niż ostatniego dnia okresu wypowiedzenia.
/Arch./Fotolia

Pamiętaj, że większość uprawnień na wypowiedzeniu należy się pracownikowi tyl ko wówczas, gdy przyczyna zwolnienia z pracy leży po stronie pracodawcy (np. reorganizacja firmy, kłopoty finansowe).

Reklama

Jeśli w takiej sytuacji szef zaproponuje ci rozstanie za porozumieniem stron, i zgodzisz się – tracisz większość praw przysługujących zwalnianej osobie, np. nie będziesz mogła iść do sądu i nie dostaniesz od razu zasiłku dla bezrobotnych, dopiero po 90 dniach.

Okresy wypowiedzenia - ile wynosi?

Gdy szef zwalnia cię w normalnym trybie, za wypowiedzeniem, przysługuje ci pewien czas tego wypowiedzenia. Zależy on od okresu pracy u tego pracodawcy i od rodzaju twojej umowy o pracę (art. 36 par. 1 k.p.).

Wypowiedzenie umowy na czas nieokreślony: 2 tygodnie, jeżeli byłaś zatrudniona tu krócej niż 6 miesięcy; 1 miesiąc, jeśli byłaś zatrudniona co najmniej 6 miesięcy, 3 miesiące, jeżeli byłaś zatrudniona co najmniej 3 lata.

Umowa na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, może być rozwiązana za 2-tygodniowym wypowiedzeniem (jeśli będzie to zagwarantowane w umowie).

Odprawa – komu się należy?

Otrzymasz odprawę, jeżeli powodem zwolnienia będą zwolnienia grupowe lub likwidacja stanowiska. Odprawa należy ci się nawet wtedy, gdybyś tylko ty została zwolniona z powodu likwidacji stanowiska (jeśli firma zatrudnia co najmniej 20 osób).

Jaki staż, taka odprawa

Wysokość odprawy zależy od tego, ile czasu przepracowałaś w firmie, która zwalnia. Im dłużej, tym wyższą odprawę otrzymasz, a mianowicie: 3-miesięczne wynagrodzenie, gdy pracowałaś ponad 8 lat; 2-miesieczne, jeżeli pracowałaś u danego pracodawcy od 2 do 8 lat; 1-miesieczne wynagrodzenie, jeśli byłaś zatrudniona krócej niż 2 lata.

Uwaga! Maksymalna odprawa nie może jednak przekroczyć 15-krotności minimalnej pensji, czyli aktualnie 25 200 zł brutto (15x1680 zł brutto).

Pozew do sądu – czego możesz żądać

Jeżeli – twoim zdaniem – zwolnienie z pracy będzie niezgodne z prawem, np. pracodawca poda nieprawdziwy powód, masz prawo się odwoływać. W pozwie do sądu pracy możesz się domagać przywrócenia do pracy lub odszkodowania.

Pamiętaj o terminie! Na odwołanie się od wypowiedzenia umowy o pracę jest 7 dni, licząc od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę. Tylko gdy zwolnienie jest dyscyplinarne – pozew można złożyć w dłuższym terminie, tj. 14 dni.

W pozwie należy podać swoje dane i pracodawcy. Jeżeli żądasz odszkodowania – napisz ile. Uzasadnij żądania. Pozew odręcznie podpisz. Nie ponosisz opłat sądowych, chyba że żądasz odszkodowania powyżej 50 tys. zł lub wnosisz np. apelację, zażalenie czy skargę kasacyjną.

Pozew o przywrócenie do pracy lub odszkodowanie należy złożyć do sądu rejonowego, właściwego dla adresu siedziby pracodawcy.

Zwolnienie lekarskie w okresie wypowiedzenia

Choroba może nam się przytrafić zawsze, także w okresie wypowie dzenia! W tym czasie masz takie same prawa do świadczeń zdrowotnych jak każdy pracownik! Jeśli jednak twoja choroba będzie się przedłużać i będziesz na zwolnieniu lekarskim jeszcze po zakończe niu okresu wypowiedzenia, możesz starać się o zasiłek chorobowy z ZUS-u.

W tym celu: twój były pracodawca musi prze słać do ZUS-u twoje zwolnienie le karskie oraz wypełniony specjalny druk zusowski; ty natomiast musisz wysłać do ZUS-u, lub dostarczyć osobiście, wypełniony formularz Z-10 (druk znajdziesz na stornie internetowej www.zus.pl).

Pamiętaj! Maksymalny okres przebywania na zwolnieniu lekarskim i pobierania zasiłku chorobowego wynosi 182 dni. Kontrola z ZUS-u ZUS ma prawo sprawdzić, czy faktycznie jesteś chora, czy np. nie wykorzystujesz zwolnienia lekarskiego na pracę zarobkową.

Jeżeli bowiem okaże się, że zasiłek chorobowy jest pobierany niezgodnie z prawem – ZUS wstrzymuje dalszą jego wypłatę i nawet może zażądać zwrotu pobranego wcześniej zasiłku.

13. pensja – komu przysługuje

Jeśli pracujesz np. w szkole, urzędzie, innym zakładzie budżetówki, przysługuje ci 13-tka. Należy się też, gdy dostaniesz wypowiedzenie z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.

Wysokość 13. pensji wylicza się proporcjonalnie do przepracowanego okresu, ale żeby ją dostać trzeba przepracować w danym roku kalendarzowym min. 6 miesięcy. Przykładowo: przepracowałaś 6 miesięcy – otrzymasz 1/2 swojej 13-tki, 9 mies. – 3/4 trzynastki.

Są jednak wyjątki, np. nauczyciele dostaną 13. pensję nawet po przepracowaniu mniej niż 6 miesięcy.Przykładowo: przepracowałaś 6 miesięcy – otrzymasz 1/2 swojej 13-tki, 9 miesięcy – dostaniesz 3/4 trzynastki.

Przepisy dotyczące 13-tki określa ustawa o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników budżetówki (DzU z 2013, poz. 1144).

Dodatkowe wolne

■ Podczas wypowiedzenia masz prawo do dodatkowych dni wolnych na poszukiwanie pracy. Należą się: – 2 dni robocze, gdy okres wypowiedzenia nie przekracza 1 miesiąca lub – 3 dni robocze, jeśli wypowiedzenie jest 3-miesięczne. Również 3 dni robocze należą się w sytuacji, gdy wypowiedzenie zostaje skrócone, np. z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji firmy.

■ Pamiętaj, że wolne dni na poszukiwanie pracy otrzyma tylko ten pracownik, któremu pracodawca wypowiedział umowę! Natomiast jeśli sama się zwolnisz i złożysz wypowiedzenie, nie otrzymasz wolnych dni na szukanie pracy.

Konsultacja: Agnieszka Jaroszek - ekspert prawa pracy

Artykuł pochodzi z kategorii: Praca

Naj
Więcej na temat:

Zobacz również

  • Mój syn wkrótce podejmie pracę za najniższe wynagrodzenie. Słyszałam, że niedawno ono wzrosło. Chciałabym się jednak dowiedzieć, co się do niego wlicza. Synowi będą potrącać z pensji alimenty i... więcej