Czy zawsze trzeba płacić podatek spadkowy?

Po uzyskaniu spadku podatek płacą spadkobiercy o dalszym stopniu pokrewieństwa i osoby niespokrewnione ze zmarłym.

Również najbliżsi, bo choć zasadniczo są zwolnieni, to gdy nie spełnią wymaganych warunków (ramka obok), muszą sięgnąć do kieszeni. W zależności od grupy podatkowej i wartości spadku urząd weźmie od 3 proc. nawet do 20 proc.

Konieczne jest zeznanie podatkowe

Reklama

W ciągu miesiąca od nabycia spadku należy złożyć w urzędzie skarbowym „Zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych” (formularz SD-3). Poza danymi swoimi i osoby, po której dziedziczymy, wpisujemy do niego dwa rodzaje informacji.

Pierwsze dotyczą spadku – nasz udział procentowy w mieniu i jego wartość rynkowa oraz opis niektórych przedmiotów dziedziczenia, np. powierzchnia działki czy domu.

Drugie – to dane o długach i innych obciążeniach. Są ważne, bo podatek oblicza się od tzw. czystej wartości rzeczy.

Przykład: gdy przypada nam mieszkanie z obciążoną hipoteką, od jego wartości odejmuje się kwotę zadłużenia.

Kwotę do zapłaty poda urząd skarbowy Inaczej niż w wypadku np. rocznych rozliczeń PIT, podatku spadkowego nie obliczamy sami. Robi to urząd skarbowy, opierając się na informacjach z SD-3, i przesyła nam decyzję ustalającą podatek. W ciągu 14 dni od jej otrzymania mamy zapłacić podaną kwotę.

A może przysługuje ci ulga mieszkaniowa?

Jeśli w skład spadku wchodzi mieszkanie lub dom, a nas nie obejmuje zwolnienie przewidziane dla najbliższych, to możemy skorzystać ze specjalnej ulgi mieszkaniowej. Pod tym jednak warunkiem, że nie jesteśmy właścicielem ani najemcą innego mieszkania ani domu. Ulga polega na tym, że od powierzchni mieszkania (domu) odejmuje się 110 m kw. i płaci podatek tylko od nadwyżki.

A co, gdy całe lokum liczy mniej niż 110 m kw.? Wtedy fiskus nie ma do nas nic. Osoby niespokrewnione, czyli należące do III grupy podatkowej, kwalifikują się do takiego upustu, jeśli wcześniej miały podpisaną ze spadkodawcą notarialną umowę typu „opieka za mieszkanie” i tę opiekę co najmniej przez dwa lata sprawowały.

Aby skorzystać z ulgi, dziedziczący musi przez 5 lat mieszkać w spadkowym lokum (i do tego być tam zameldowanym). Może je sprzedać wcześniej, ale tylko, gdy za te pieniądze kupi w ciągu dwóch lat inne mieszkanie lub dom.

Podatek od spadku z zagranicy

Od spadku znajdującego się za granicą płaci się podatek w Polsce, jeżeli w chwili śmierci spadkodawcy dziedziczący był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu w Polsce. Oczywiście, skorzysta ze zwolnienia dla najbliższych. Co ważne, podatek w kraju musi zapłacić nawet wtedy, gdy uiścił już odpowiednią daninę za granicą.

Kto jest zwolniony i na jakich warunkach?

Część rodziny zmarłego obejmuje całkowite zwolnienie od podatku spadkowego. Nie ma tu znaczenia ani wartość pozostawionego majątku, ani jego postać, tzn. czy są to pieniądze, mieszkanie, kosztowności. Trzeba za to spełnić określone wymagania.

Nie płacą tylko najbliżsi. Na potrzeby rozliczeń podatkowych są to: małżonek, rodzice, dziadkowie, dzieci, wnuki, pasierbowie, ojczym, macocha i rodzeństwo. Nie zaliczają się do tej grupy ani rodzice męża czy żony, ani małżonkowie naszych dzieci.

Należy poinformować urząd skarbowy. Trzeba złożyć „Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych” (formularz SD-Z2). Podaje się w nim m.in. dane swoje i spadko-dawcy, stopień pokrewieństwa, udział procentowy w majątku, jego wartość rynkową, informacje o schedzie, np. jeśli w jej skład wchodzi samochód, to jego markę, rok produkcji i numer rejestracyjny.

Ważny jest termin. Zgłoszenie trzeba złożyć w ciągu 6 miesięcy. Termin ten liczy się – zależnie od tego, gdzie załatwialiśmy sprawy spadkowe – albo od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, albo od dnia sporządzenia przez notariusza aktu poświadczającego dziedziczenie.

Kiedy spóźnienie można darować? W sytuacji, gdy dowiedzieliśmy się o dziedziczeniu już po upływie terminu lub na tyle późno, że nie mogliśmy go dotrzymać (np. ostatniego dnia wieczorem). Z podatku będziemy zwolnieni, jeśli zawiadomimy urząd w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedzieliśmy się o spadku, i uzasadnimy opóźnienie.

Ile wynosi podatek spadkowy?

Chociaż to urząd będzie ustalał nasz podatek, warto policzyć go dla siebie. Ewentualny błąd niczym nam nie grozi, a będziemy wiedzieć, ile fiskus zażąda. Podatek liczy się od nadwyżki spadku ponad kwotę wolną. Przykład: po wujku dziedziczysz obraz wartości 20 tys. zł. Jako że jesteś spadkobiercą należącym do II grupy podatkowej, od tej kwoty odejmujesz 7276 zł. Podatek obliczasz od tego, co zostało – czyli od 12 724 zł.

Zdjęcie

/Arch.Wawa
/Arch.Wawa

Warto wiedzieć

Jeżeli ze sprawami spadkowymi idziemy do notariusza, to nie musimy już sami składać druku SD-Z2. On przekaże odpowiednie informacje do naszego urzędu skarbowego.

Kiedy jednak po uzyskaniu aktu poświadczenia dziedziczenia chcemy skorzystać ze zwolnienia podatkowego przewidzianego dla osób najbliższych, mamy obowiązek zgłoszenia majątku spadkowego w urzędzie. Czyli w tym wypadku formularz trzeba złożyć.

Ile kosztuje niezapłacenie podatku?

Nie tylko niezapłacenie, ale także przekroczenie terminu czy zaniżenie podatku podlega karze. Jeśli należność wynosi do 8750 zł, jest to wykroczenie skarbowe, jeśli więcej – przestępstwo skarbowe.

Za wykroczenie popełnione w 2015 r. grozi grzywna od 175 zł do 35 tys. zł. Za przestępstwo grzywnę wymierza się w stawkach dziennych. Minimalna stawka dzienna to 58,33 zł, maksymalna 23 332 zł. Sąd może orzec od 10 do 720 stawek. Dlatego najmniejsza grzywna wynosi 583,30 zł, a największa 16 799 040 zł. Odsetki za zwłokę obecnie to 8 proc. w skali roku.

Kwoty wolne

Spadkobiercom, zależnie od grupy podatkowej, przysługują kwoty wolne od podatku. Wynoszą one: dla I grupy – 9637 zł , dla II grupy – 7276 zł, dla III grupy – 4902 zł Jeśli wartość rzeczy otrzymanej od jednej osoby w ciągu pięciu lat nie przekracza kwoty wolnej, nie musimy składać zeznania podatkowego.

Sprawdź, do której grupy należysz

Ze względów podatkowych spadkobiercy dzielą się na trzy grupy: I grupa – najbliżsi (małżonek, rodzice, dziadkowie, dzieci, wnuki, pasierbowie, ojczym, macocha, rodzeństwo) oraz teściowa, teść, synowa i zięć.

II grupa – dalsza rodzina (m.in. ciotka, wujek, stryj).

III grupa – osoby niespokrewnione.

Artykuł pochodzi z kategorii: Spadek

Życie na gorąco

Zobacz również

  • Postanowiłam spisać testament i przekazać majątek tym bliskim, z którymi jestem szczególnie związana. Jak to zrobić, aby testament nie trafił w niepowołane ręce i nie został zniszczony? Zależy mi... więcej