Dla kogo zachowek?

By go dostać, trzeba o to wystąpić.

Zachowek to rekompensata finansowa dla najbliższej rodziny zmarłego, jeśli została ona pominięta w testamencie lub zapisana jej część majątku jest niewielka. Mogą się go domagać w pierwszej kolejności zstępni: dzieci (także przysposobione), wnuki, prawnuki oraz małżonek spadkodawcy. W drugiej kolejności rodzice. Rodzeństwo i dalsi krewni tego prawa nie mają.

Ile wynosi zachowek?

Połowę tego, co dziedziczylibyśmy, gdyby zmarły nie sporządził ostatniej woli. Dla osób trwale niezdolnych do pracy lub w chwili śmierci spadkodawcy niepełnoletnich, zachowek wzrasta do 2/3 wartości udziału w spadku.

Reklama

Oto przykład. Pan Michał zapisał w testamencie dom wart 200 tys. zł żonie Ewie oraz synowi. Ich udziały w nieruchomości miały być równe (czyli każdy jest właścicielem połowy domu). Pełnoletniej córce nie zapisał nic.

Gdyby nie było testamentu, żonie należałaby się połowa spadku, a dzieciom po połowie pozostałej części majątku. Licząc to kwotowo, pani Ewa odziedziczyłaby 100 tys., a jej dzieci po 50 tys. zł.

Ponieważ córka pana Michała została pominięta w testamencie, ma prawo domagać się 25 tys. zachowku (połowy tego, co by dostała, gdyby nie było testamentu).

Przy wyliczaniu zachowku uwzględniamy wartość całej schedy pozostawionej przez spadkodawcę

Nie tylko to, co zmarły pozostawił w testamencie, ale także darowizny, których dokonał. W przypadku obdarowania osób niebędących spadkobiercami ani uprawnionymi do spadku, liczą się darowizny do 10 lat wstecz.

W przypadku bliskiej rodziny do spadku wlicza się wszelkie darowizny z całego życia spadkodawcy.

Na wysokość zachowku nie ma żadnego wpływu sytuacja materialna uprawnionych doń osób – np. bogata siostra ma prawo domagać się wypłaty zachowku od biednego brata. Jak dochodzić wypłacenia zachowku, gdy polubowne rozliczenia są niemożliwe?

Należy złożyć pozew o wypłatę zachowku w sądzie rejonowym właściwym dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy lub okręgowym (gdy kwota zachowku przekracza 75 tys. zł). Opłata sądowa od takiego pozwu wynosi 5 proc. wartości sporu.

Pozostając przy powyższym przykładzie: gdyby córka pana Michała chciała domagać się przed sądem wypłacenia zachowku, musiałaby uiścić 1250 zł opłaty. Roszczenie o wypłatę zachowku przedawnia się po 5 latach od ogłoszenia testamentu.

Warto wiedzieć

Przy ustalaniu kwoty zachowku nie wlicza się wartości gospodarstwa rolnego przekazanego następcy na podstawie art. 52 ust. 1 ustawy z 27 października 1977 roku o zaopatrzeniu emerytalnym i innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. nr 32, poz. 140).

O zachowek nie mogą się starać bliscy spadkodawcy, którzy zostali przez niego wydziedziczeni. Ale mają do niego prawo dzieci i wnuki osoby, która została wydziedziczona. Zachowek nie przysługuje również temu, kto odrzucił spadek bądź zrzekł się dziedziczenia.

Artykuł pochodzi z kategorii: Spadek

Dobry Tydzień
Więcej na temat:

Zobacz również

  • Jeśli zmarła osoba za życia nie zdecyduje o losach swojego majątku, to potem sprawy spadkowe „uporządkują” przepisy. Wyjaśniamy wszystkie zasady. więcej