Jak przekazać majątek, by bliscy nie mieli kłopotów

Testament można napisać samemu, ale by był ważny, musi być napisany przez nas pismem ręcznym, czytelnie podpisany i opatrzony datą. W razie wątpliwości, lepiej iść do notariusza.

Reklama

Każdy z nas zostawi kiedyś spadkobiercom swój dorobek życia. O podziale majątku możemy zdecydować w dokumencie. Jak więc spisać testament nie do podważenia? Podpowiadamy!

Nasz ekspert: Piotr Dąbrowski adwokat z Warszawy

„Jak postąpić, by po mojej śmierci mieszkanie otrzymała przyjaciółka”

Krystyna jest wdową. Miała dwóch synów: jeden zmarł, zostawił po sobie dorosłą córkę. Niestety, wnuczka nie odwiedza babci. Drugi syn jest za granicą. Krystyna nie może liczyć na bliskich.

Ma jednak serdeczną przyjaciółkę, Annę, która pomaga jej we wszystkim.

Gdy Krystyna zaczęła chorować, postanowiła, że po jej śmierci kawalerkę dostanie przyjaciółka. Jak powinna postąpić, by tak się stało?

Komentarz prawnika: Pani Krystyna może sporządzić testament z wydziedziczeniem. W takim testamencie powinna do całości spadku po sobie powołać p. Annę, równocześnie wydziedziczając syna i wnuczkę (bo ona w miejsce zmarłego ojca stałaby się spadkobierczynią ustawową babci).

Testament z wydziedziczeniem najlepiej sporządzić u notariusza, który doradzi, jak zgodnie z przepisami uzasadnić wydziedziczenie. A z historii p. Krystyny wynika, że są podstawy do wydziedziczenia syna i wnuczki, gdyż oni uporczywie nie dopełniają obowiązków rodzinnych (w żaden sposób nie pomagają p. Krystynie, nie interesują się jej losem).

Testament sporządzony w formie aktu notarialnego trudno będzie unieważnić, gdyby syn i wnuczka chcieli to zrobić w przyszłości. Po śmierci p. Krystyny jej mieszkanie stanie się własnością p. Anny. Podstawa prawna: art. 1008 pkt 3 kodeksu cywilnego.

„Nie mamy ślubu. Co powinniśmy zrobić, żeby w przyszłości po sobie dziedziczyć?”

Teresa żyje w nieformalnym związku z Kamilem. Nie mają dzieci, ale partner ma syna i córkę z małżeństwa (dzieci chodzą do szkoły). Para kupiła razem mieszkanie. On ma też własną firmę. Niedawno Kamil miał wypadek. Po tym zdarzeniu zaczęli się zastanawiać, jak się zabezpieczyć, by mogli po sobie dziedziczyć...

Komentarz prawnika: Pani Teresa i jej partner powinni sporządzić testamenty, powołując w nich do spadku siebie nawzajem. W przypadku p. Teresy sprawa jest prosta, bo nie ma ona dzieci, więc w testamencie wystarczy, że napisze, iż powołuje do całego spadku po sobie swojego konkubenta.

Natomiast p. Kamil ma dzieci, które są jego spadkobiercami ustawowymi. A to oznacza, że gdyby nie sporządził testamentu, to jego majątek dziedziczyłyby dzieci po 1/2, a konkubina nie dostałaby nic. Tak jednak być nie musi, jeśli p. Kamil sporządzi testament.

Możliwe są różne treści takiego testamentu i różne konsekwencje prawne.

Wariant 1. P. Kamil może w testamencie powołać do całości spadku p. Teresę. Ale wtedy dzieci mogą wystąpić o zachowek od niej (po 1/4 wartości spadku po ojcu, gdyby były już pełnoletnie lub po 1/3, gdy będą jeszcze małoletnie). Ale p. Kamil może uchronić partnerkę przed płaceniem zachowku, jeśli przekaże dzieciom darowizny.

Wariant 2. P. Kamil może w testamencie powołać do spadku p. Teresę, a równocześnie zrobić zapisy na rzecz dzieci (czyli każdemu zapisać coś wartościowego).

Wariant 3. P. Kamil może w testamencie powołać do spadku i p. Teresę, i dzieci. Majątek może dowolnie podzielić (np. dla p. Teresy 1/2 majątku, dla dzieci po 1/4).

Podstawa prawna: art. 993–994 kodeksu cywilnego.

„Chcemy, by w przyszłości dom był własnością córki lub wnuczki. Jak sporządzić testament?”

Maria i Jan są małżeństwem od 30 lat. Mają syna (kawalera) oraz córkę, która jest zamężna i ma małą córeczkę. Starsi państwo chcieliby, żeby dom po ich śmierci dostała córka, bo tylko ona stale im pomaga. Syna też kochają, ale on rzadko ich odwiedza.

Zastanawiają się, czy powinni przekazać synowi jakąś kwotę, żeby potem nie zwracał się o to do siostry. Maria i Jan myśleli też o tym, żeby dom zapisać na wnuczkę. Bo przecież nie wiadomo, jak córce ułoży się w małżeństwie...

Jakie rozwiązania przewiduje prawo w sytuacji Marii i Jana? Komentarz prawnika: Państwo Maria i Jan powinni sporządzić testamenty – każde z nich własny. Możliwe są różne formy testamentów.

Wariant 1. P. Maria i p. Jan mogą powołać w swoich testamentach do całości spadku po sobie jedynie córkę, zapisując synowi (w tych testamentach), np. kwoty pieniężne, samochód, biżuterię itp., czyli tzw. rzeczy ruchome.

Wariant 2. P. Maria i p. Jan mogą sporządzić testamenty z tzw. zapisem windykacyjnym. Takie testamenty muszą mieć formę aktu notarialnego, więc trzeba udać się do notariusza. Testament z zapisem windykacyjnym polega na tym, że można w nim przekazać nieruchomości i rzeczy ruchome wybranym przez siebie osobom.

Zatem p. Maria i p. Jan mogą zapisać dom córce, a synowi np. samochód, działkę. Wtedy będzie oczywiste: co ma otrzymać po ich śmierci córka, co syn.

Spadek, który otrzyma po rodzicach córka, nie wejdzie do jej majątku małżeńskiego. Zatem państwo Maria i Jan nie muszą się obawiać, że w razie rozwodu córki, zięć będzie żądał podziału domu – nie będzie miał takiego prawa.

Wariant 3. P. Maria i p. Jan mogą sporządzić testamenty, w których powołają do całości spadku jedynie wnuczkę, zapisując synowi (w tych testamentach), coś innego ze swojego majątku. W tej sytuacji nie będzie miał on prawa żądać w przyszłości zachowku od siostrzenicy.

UWAGA! Należy jednak pamiętać o tym, że po śmierci jednego z rodziców, połowa domu stanie się własnością córki (lub wnuczki), a druga połowa będzie nadal należała do żyjącego rodzica. Po śmierci obojga dom przejdzie na własność córki (lub wnuczki), zgodnie z wolą spadkodawców. Podst.: art. 941 i art. 968–981 kodeksu cywilnego.

Artykuł pochodzi z kategorii: Spadek

Tekst pochodzi z magazynu

Tina

Zobacz również

  • Postanowiłam spisać testament i przekazać majątek tym bliskim, z którymi jestem szczególnie związana. Jak to zrobić, aby testament nie trafił w niepowołane ręce i nie został zniszczony? Zależy mi... więcej