Jak przekazać majątek w spadku, oraz jak odziedziczyć gotówkę

Nasz majątek to wszystko, co zgromadzimy za życia: nieruchomości, pieniądze, ale także… środki w banku, OFE, ZUS. Jak tym rozporządzić?

Nie wszyscy wiedzą, że po śmierci bliskiej osoby rodzina może odebrać pieniądze z jej konta i lokat w banku i że ma prawo do jej składek emerytalnych. Ale trzeba za życia dopełnić kilku formalności. Czasem warto pomyśleć też o testamencie... Oto wskazówki dla spadkodawców i spadkobierców.

Co zrobić za życia: Pamiętaj, że zgodnie z prawem bankowym (art. 56) możesz złożyć w banku dyspozycję na wypadek śmierci.

Reklama

1. Wskaż osoby uprawnione. Sama decydujesz, kogo upoważnisz w dyspozycji do odbioru pieniędzy. Ale mogą to być najbliższe osoby: małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo.

2. Podaj kwoty lub udziały. Jeżeli chcesz upoważnić kilka osób, napisz konkretne kwoty lub wielkości udziałów, jakie mają być im przekazane przez twój bank.

3. Ile pieniędzy możesz rozdysponować w dyspozycji na wypadek śmierci? Maksymalnie 20-krotność przeciętnej pensji (ogłaszanej przez GUS). Ta kwota nie wejdzie do spadku.

4. Opłać dyspozycję. Banki pobierają opłatę za przyjęcie dyspozycji na wypadek śmierci (to zwykle kilkadziesiąt złotych).

5. Poinformuj osoby uprawnione. Powiedz bliskim, że upoważniłaś ich do odbioru pieniędzy. Podaj im nazwę banku.

6. Możesz zmienić decyzję. Masz prawo w każdej chwili odwołać lub zmienić dyspozycję, napisać nową i wskazać inne osoby.

7. Bez wychodzenia z domu... W wielu bankach można przez internet złożyć dyspozycję na wypadek śmierci (ze swojego konta).

Gdy jesteś spadkobiercą: Jeśli wiesz, że zostałaś upoważniona przez bliską osobę do jej konta i lokat, zgłaszasz się do banku po jej śmierci.

8. Nie czekaj z wizytą w banku. Jeśli do odbioru środków jest upoważnionych kilka osób, to większość banków wypłaca je w kolejności wskazanej w dyspozycji. Jeśli na koncie zmarłego będzie mniej środków niż zapisał w dyspozycji, może się zdarzyć, że nie wszyscy dostaną pieniądze.

9. Musisz potwierdzić swoją tożsamość. Do banku zabierz dowód osobisty lub paszport. To wystarczy, by bank przekazał należne ci środki.

10. Złóż zeznanie podatkowe. Pieniądze zgromadzone na rachunkach objętych dyspozycją podlegają opodatkowaniu. Jeśli otrzymasz takie środki, zgłoś to do urzędu skarbowego!

11. Możesz uzyskać zwrot kosztów pogrzebu. Zgłoś się do banku z rachunkami za organizację pogrzebu. Bank może zwrócić koszty z konta zmarłego, przed postępowaniem spadkowym.

12. Jak odzyskać wszystko, co jest na kontach bliskiej osoby? Należy przeprowadzić postępowanie o nabycie spadku – w sądzie lub u notariusza. Bank wyda środki na podstawie postanowienia sądu lub aktu poświadczenia dziedziczenia od notariusza.

Testament

Co zrobić za życia: Każdy może napisać własnoręcznie testament lub udać się w tym celu do notariusza.

13. Kiedy warto sporządzić testament? Jeśli chcesz, by majątek po tobie przypadł nie tylko spadkobiercom ustawowym, ale też innym osobom, które nie należą do tego grona, np. konkubentowi, przyjaciółce. Opłata notarialna – 50 zł plus VAT i drobne opłaty za odpisy.

14. Kiedy testament powinien być notarialny? To jest niezbędne, jeżeli chcemy, by z chwilą naszej śmierci wybrana osoba nabyła po nas określoną rzecz lub nieruchomość (nazywa się to: zapis windykacyjny).

15. Gdy nie możesz sama udać się do kancelarii, skontaktuj się z notariuszem telefonicznie. Poproś, by przyjechał do ciebie (np. do domu, szpitala).

16. Jeśli chcesz napisać testament własnoręczny, musisz w całości napisać go pismem ręcznym. Zacznij od nagłówka: „testament”. Napisz, komu jakie części ułamkowe majątku przekazujesz. Podaj datę i podpisz się.

17. Powiedz spadkobiercom o testamencie. Nie zatajaj tego, bo może to doprowadzić do tego, że wybrana przez ciebie osoba nie dowie się, że coś jej zapisałaś i jej część przejmie ktoś inny.

18. W każdej chwili możesz zmienić testament! Jeśli był własnoręczny – zniszcz go i napisz nowy. Jeżeli sporządzałaś go u notariusza – udaj się do niego, odwołaj poprzedni testament i poproś o sporządzenie nowego.

Gdy jesteś spadkobiercą: Gdy wiesz, że jesteś uwzględniona w testamencie, poinformuj o tym sąd lub notariusza.

19. Jeśli nie wiadomo, gdzie jest testament... Sprawdzisz to w rejestrze testamentów w dowolnej kancelarii notarialnej lub na stronie: www.rejestry.net.pl

20. Co z zachowkiem? Spadkobiercy ustawowi mogą wystąpić o zachowek od ciebie, jeśli nie uwzględniono ich w testamencie lub nie zostali wydziedziczeni.

Składki OFE i ZUS

Co zrobić za życia: Twoje składki w OFE i na subkoncie w ZUS są dziedziczone.

21. W OFE złóż oświadczenie (a jeśli nie miałaś OFE – to w ZUS). W oświadczeniu podaj dane osób uposażonych, które mają otrzymać część twoich składek (nie musi to być rodzina).

22. Jeśli jesteś zamężna i nie macie rozdzielności majątkowej – połowa środków po zmarłym małżonku trafi na twój rachunek OFE i subkonto w ZUS. Pozostała część do uposażonych.

23. Jeśli nie wskażesz uposażonych... Wtedy, w razie twojej śmierci pieniądze ze składek wejdą w skład masy spadkowej.

Gdy jesteś spadkobiercą: Sposób przekazania ci pieniędzy z OFE i ZUS ze składek zmarłej osoby może być różny.

24. Jeśli jako małżonek jesteś uposażona, to druga połowa składek trafi na twój rachunek w OFE i subkonto ZUS albo będzie wypłacona np. przelewem.

25. Jeśli nie jesteś małżonkiem, dostaniesz jako osoba uposażona wypłatę przelewem lub przekazem pocztowym.

Tomasz Gomółka ekspert Banku BGŻOptima

Małgorzata Korba rzecznik prasowy oddziału ZUS w Lublinie

Piotr Dąbrowski adwokat z Warszawy

Artykuł pochodzi z kategorii: Spadek

Tekst pochodzi z magazynu

Tina
Więcej na temat:

Zobacz również

  • Jeśli zmarła osoba za życia nie zdecyduje o losach swojego majątku, to potem sprawy spadkowe „uporządkują” przepisy. Wyjaśniamy wszystkie zasady. więcej