Wymogi formalne ważnego testamentu, przykładowe wzory

Reklama

Zgodnie z polskim prawem spadkowym, dziedziczenie może być ustawowe lub testamentowe. Ustawowe jest wówczas, gdy zmarły nie pozostawił testamentu, więc dziedziczą po nim bliscy: małżonek, dzieci, a następnie dalsi krewni w określonej kolejności. Jeśli zmarły zostawi testament, dziedziczą wskazane w nim osoby.

Dlatego tak ważne jest, by prawidłowo go sporządzić, by nikt niezadowolony z treści testamentu nie mógł go podważyć.

Testament odręczny

Musi być cały sporządzony przez nas osobiście i czytelnie podpisany (nie parafką!) oraz mieć datę sporządzenia. f Nie wymieniamy w nim składników swojego majątku, tylko mówimy o spadku jako „masie”, więc jeśli spadkobierców ma być kilku, napiszmy, jaką część ułamkową spadku każdy dostanie.

UWAGA! Jeśli chodzi o dane spadkobierców – wystarczą imiona, nazwisko, imiona rodziców oraz data urodzenia. f Nic nie przekreślamy, nie wymazujemy, nie dopisujemy.

UWAGA! W polskim prawie nie ma testamentów wspólnych, nie możemy go sporządzić np. razem z mężem.

Cały spadek dla jednej osoby

P. Lidia z Kolna: Co powinnam napisać w testamencie, jeśli chcę, by mieszkanie i działka, czyli cały mój majątek – przypadł mojej córce?

Komentarz eksperta. Pani Lidia powinna napisać w testamencie: „oświadczam, że do całego spadku po sobie powołuję swoją córkę (i podać jej imię, nazwisko, imiona rodziców i datę urodzenia)”.

Ale uwaga! Jeśli p. Lidia ma też inne dzieci, to będą mogły żądać od siostry zachowku, jako pominięte w testamencie (chyba że otrzymają jakieś darowizny od matki).

Spadek dzielony między kilka osób

P. Ewa z Wyszkowa: Chcę, by spadek po mnie przypadł synowi i mojej jedynej siostrze. Jak to sformułować w testamencie odręcznym?

Komentarz. Pani Ewa powinna napisać, jakie części ułamkowe spadku przeznacza dla każdej z wymienionych osób. Może dowolnie go rozdzielić według własnego uznania.

Co oznacza polecenie

P. Beata z Mielna: Jak powinnam napisać w testamencie, że wszystko zapisuję wnukowi, ale chcę, żeby zorganizował mi pogrzeb i zaopiekował się moimi zwierzętami?

Komentarz. Możliwe jest nałożenie na spadkobiercę testamentowego obowiązku określonego działania – jest to tzw. polecenie. Przykładowa treść: „Ja, Beata X, córka (imiona rodziców), urodzona (data i miejsce), do całego spadku po mojej śmierci powołuję wnuka (imię, nazwisko, data urodzenia lub PESEL) i polecam mu, aby po mojej śmierci dokonał wszelkich czynności i formalności związanych z organizacją mojego pogrzebu oraz zaopiekował się moim kotem i psem lub znalazł dla nich dobry dom”.

Powołanie do spadku dziecka

P. Magda z Ełku: Wyjeżdżam do pracy za granicę. Mam małego synka i chcę zabezpieczyć go na wypadek mojej śmierci. Jak to zrobić w testamencie?

Komentarz. Można w testamencie powołać do spadku nawet malutkie dziecko. Wtedy jednak warto pamiętać o tym, że zarządcą spadku będzie drugi rodzic (chyba że ustanowimy w testamencie inną osobę, która będzie zarządcą spadku do czasu, gdy dziecko stanie się pełnoletnie.

Wydziedziczenie spadkobiercy

P. Ewa z Łodzi: Jestem inwalidką i potrzebuję stałej pomocy. Mam 3 synów, ale tylko jeden mi pomaga. Chcę przekazać mu w testamencie mieszkanie. Jak to zrobić, by nie musiał spłacać pozostałych?

Komentarz: P. Ewa, jako spadkodawca, może w testamencie wydziedziczyć dzieci, które nie dopełniają względem niej obowiązków rodzinnych. Przyczynę wydziedziczenia należy krótko opisać w testamencie, własnymi słowami (nie musi być sformułowana jak w przepisach). Podst.: art. 1008–1011 k.c.

Testament konkubenta

P. Eliza z Gorzowa Wielkopolskiego: Żyję bez ślubu od 10 lat. Wybudowaliśmy dom. Nie mamy dzieci. Ja mam siostrę, partner brata. Czy spisać testamenty?

Komentarz: Każdy z konkubentów może spisać testament i powołać w nim do całości spadku drugą osobę. Wtedy po śmierci jednego, drugi zostanie właścicielem całej nieruchomości. W treści testamentu wystarczy napisać: „powołuję do całości spadku (tu dane spadkobiercy z datą urodzenia i nr PESEL)”.

Ale uwaga! Po nabyciu spadku po konkubencie trzeba uiścić podatek, bo zgodnie z prawem te osoby należą do III grupy podatkowej. Podst. prawna: art. 959 k.c.

Odwołanie testamentu

P. Zofia z Gliwic: Chcę zmienić treść testamentu, który napisałam dwa lata temu. Jak to zrobić zgodnie z prawem?

Komentarz. Można napisać kolejny o treści, np.: „Ja, niżej podpisana (tu dane z datą ur. lub nr PESEL), odwołuję w całości testament własnoręczny sporządzony przeze mnie dnia (data poprzedniego testamentu).

Najbliższa rodzina – małżonek, dzieci, rodzice, wnuki – nie płacą podatku od spadku, także gdy oddziedziczą go w testamencie.

Sporządzamy dokument odręcznie

Swą ostatnią wolę można zapisać na zwykłej kartce, w zaciszu domowym, bez świadków. Spisując jednak taki testament, trzeba pamiętaać o kilku zasadach.

Jeśli chcemy, by spadek przypadł kilku osobom, należy zapisać im go w częściach ułamkowych. Jeśli tego nie określimy, będą one dziedziczyć w częściach równych. W testamencie możemy dokonać też tzw. podstawienia, czyli powołać dalszego spadkobiercę na wypadek, gdyby pierwotnie powołany odrzucił spadek lub nie mógł dziedziczyć, bo zmarł.

Przykładowy testament

Ja, niżej podpisana Anna Mak, córka Karola i Zofii, posiadająca PESEL: 50119800231, zamieszkała: 01-982 Warszawa, ul. Krótka 2 m. 72, oświadczam, że do 2/3 spadku po sobie powołuję swojego męża, Jana Maka, ur. 3 czerwca 1948 r., a do 1/3 córkę, Sylwię Ptak, nr PESEL: 86345678901. Gdyby mąż nie chciał lub nie mógł dziedziczyć, powołuję w jego miejsce wnuczkę Ewę Ptak. Anna Mak

Łódź, 13 czerwca 2016 r.

Ja, Ewa Malinowska, córka Jerzego i Kingi, posiadająca PESEL: 77030891273 oświadczam, że do całego spadku po sobie powołuję swoje jedyne dziecko, Mateusza Malinowskiego, syna Mariusza, ur. 30 maja 2014 r., nr PESEL: 14253008223.

Oświadczam, że do dnia uzyskania pełnoletności przez mojego syna, zarząd spadkiem ma sprawować moja siostra, Alicja Kłos, z d. Nowak, córka Jerzego i Kingi ur.5 lipca 1981 r. w Łodzi i zamieszkała przy ul.Polnej 8. Ewa Malinowska

Testament dla partnera

Ja Sylwia Śmiała, córka Piotra i Urszuli, urodzona 26 sierpnia 1952 roku, legitymująca się dowodem osobistym ACM 121321 oświadczam, że do całego spadku po sobie powołuję swojego przyjaciela, Józefa Zycha, syna Mariana i Pelagii, zamieszkałego: 85-000 Bydgoszcz, ul. Luksusowa 3 m. 14, urodzonego w dniu 2 stycznia 1952 roku.

Jednocześnie oświadczam, że pozbawiam prawa do zachowku, czyli wydziedziczam swojego syna, Jakuba Śmiałego, syna Jarosława, urodzonego 7 lipca 1970 r., albowiem mój syn zerwał ze mną wszelkie kontakty rodzinne, w tym od dłuższego czasu mnie nie odwiedza i nie telefonuje do mnie, nie bierze udziału w moim życiu i nie interesuje się stanem mego zdrowia.

Sylwia Śmiała

Gdy w testamencie oświadczymy, kto ma sprawować zarząd nad spadkiem małoletniego dziecka, to ta osoba ma obowiązek dbać o to, by nikt nie działał na szkodę dziecka. Dlatego na wszelkie czynności związane ze spadkiem (np. sprzedaż mieszkania odziedziczonego przez dziecko), zgodę będzie musiał wyrazić sąd rodzinny.

Objaśnienia

Wydziedziczenia spadkobiercy ustawowego (np. dziecka, męża) można dokonać w wyjątkowych sytuacjach, np. gdy ta osoba postępuje wbrew naszej woli, w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (np. nadużywa alkoholu); dopuści się względem nas umyślnego przestępstwa albo uporczywie nie dopełnia obowiązków względem nas (nie pomaga w chorobie, nie interesuje się nami).

Nasi eksperci: Patrycja Wąsowska, notariusz, Katarzyna Węgorek, adwokat, Marcin Nagórek, radca prawny

Artykuł pochodzi z kategorii: Spadek

Tekst pochodzi z magazynu

Tina

Zobacz również

  • 1. Próbę unieważnienia testamentu ze względu na niepoczytalność spadkodawcy możesz podjąć w ciągu 3 lat od dnia, w którym dowiedziałeś się o jego nieważności i nie później niż 10 lat od otwarcia... więcej